Từ xưa, công dụng của hạt ươi bay đã được biết đến giúp thanh nhiệt, giải độc cơ thể, được chế biến thành một món nước giải khát cực đã. Nhưng chưa dừng lại ở đó, hạt ươi còn là vị thuốc dùng để chữa bệnh theo y học cổ truyền. 

Vậy cụ thể những công dụng nổi bật của loại hạt này như thế nào? Cách dùng bao nhiêu là hợp lý chính là những thông tin bài viết này sẽ chia sẻ đến bạn.

  1. Tìm hiểu thông tin về hạt ươi

Bên cạnh việc thắc mắc về công dụng của hạt ươi bay, nhiều người cũng khá tò mò về thông tin của loại hạt này có đặc điểm gì, được trồng ở đâu?

Ngoài tên gọi là hạt ươi bay, nhiều người còn gọi là hạt đười ươi, lười ươi, đại hải tử. Theo tên gọi dược liệu chính thức của loại hạt này là hạt đười ươi, có tên khoa học là Sterculia lychnophora Hance, thuộc họ Cẩm Quỳ Malvaceae.

cong dung cua hat uoi bay
Thông tin về hạt ươi bay có thể bạn chưa biết

Về đặc điểm phân bố, cây đười ươi chủ yếu tập trung nhiều ở miền Đông Nam Bộ, dãy Trường Sơn và khu vực vùng núi Tây Nguyên.

Đối với người dân nơi đây, hạt ươi là loại hạt khá quen thuộc, được dùng làm nước giải khát, giúp làm mát cơ thể và để dành làm thuốc trị bệnh.

Ngoài việc phân bố tự nhiên, người dân còn trồng cây hạt ươi và thu trái ở nhiều vùng khác nhau như Lâm Đồng, Kon Tum, Đồng Tháp, Quảng Ngãi... 

Cây ươi bay là cây thân gỗ, cao từ 20 – 40m, lá không có lông màu bạc sáng, tập trung tại đỉnh cành với chiều dài phiên lá khoảng từ 10 – 20cm.

Một điều thú vị về cây ươi bay là 4 năm cây mới cho trái 1 lần. Hạt ươi có hình bầu dục, khoảng 1 – 2 cm, ngả nâu vàng trông giống hạnh nhân nhưng bề mặt vỏ sần sùi và nổi trên mặt nước.

Khi ngấm nước, hạt ươi sẽ bung vỏ và nở to tạo thành chất nhầy có vị chát nhẹ và màu nâu nhạt.

Về phân loại, hạt ươi bay bao gồm ươi bay sẻ có kích thước nhỏ, khi chín có màu vàng ngà nhẹ, lớp vỏ tương đối mỏng, dễ bung nở.

Loại thứ 2 là ươi bay trâu với số lượng ít gặp hơn, chúng có hạt to, dài và khi chín có màu sẫm hơn ươi sẻ.

Người dân thường thu hoạch ươi bay vào khoảng tháng 7 – 8 hằng năm rồi đem đi chế biến, có thể phơi khô để kéo dài thời gian sử dụng.

Cách bảo quản hạt ươi bay cũng rất đơn giản, khi mua về bạn chỉ cần để ở những nơi khô ráo, thoáng mát để hạn chế mối mọt, ẩm thấp. Có thể bỏ trong hủ thuỷ tinh đậy kín nắp để dùng dần.

Cách chế biến hạt ươi bay tuỳ theo mục đích sử dụng khác nhau trong các bài thuốc.

Tuy nhiên, thông dụng nhất là ngâm trong nước đợi cho phần vỏ bung ra, rồi lấy phần nhân bỏ hạt, thêm đường, có thể thêm hạt é tùy sở thích và uống chung với đá.

  1. Công dụng của hạt ươi bay

Công dụng theo y học cổ truyền

Hạt ươi bay có tác dụng gì? Theo y cổ truyền, hạt ươi có tính mát, giúp thông độc, vị ngọt lợ, có tác dụng tốt trong việc chữa họng sưng đỏ, khản tiếng, bị viêm họng, ho khan.

Bên cạnh đó, hạt ươi còn giúp thanh nhiệt, giải độc, cải thiện tình trạng mụn trứng cá do nóng trong người và tình trạng chảy máu cam hay gặp ở trẻ nhỏ.

cong dung cua hat uoi bay
Công dụng của hạt ươi bay theo y học cổ truyền

Cụ thể, công dụng của hạt ươi bay như sau:

Điều trị tình trạng viêm họng lâu ngày, tiêu đờm, từ đó cải thiện cơn ho lâu ngày, ho khan, ho ra máu, cổ họng sưng đau.

Hỗ trợ điều trị bệnh gai cột sống, thoái hoá cột sống, thoát vị địa đệm và những bệnh lý cơ xương khớp nhờ vào hàm lượng chất béo dồi dào trong hạt ươi.

Điều trị bệnh lý liên quan đến tình trạng nóng trong như tiêu viêm, trị mụn nhọt, táo bón do nhiệt, chảy máu cam ở trẻ nhỏ.

Thanh phế nhiệt, giải độc cơ thể, thanh trường thông tiện, lợi yết hầu, có tác dụng điều hoà cơ thể,

Viêm đường tiết niệu, tiểu buốt, tiểu đường, sỏi thần dùng hạt ươi cũng có tác dụng cải thiện tình trạng này.

Bên cạnh đó, do hạt ươi có tính hàn, giải độc, thanh lọc cơ thể nên dùng hạt ươi trong thời gian dài có tác dụng hỗ trợ giảm cân rất tốt.

Công dụng theo tây y

Hiện nay, đã có nhiều nghiên cứu khoa học về thành phần hoá học của hạt ươi bay. Theo kết quả, các nhà khoa học đã tìm được trong hạt ươi có chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe con người như Arabinose, Bassorin, Galactose, Pentose...

Đồng thời, trong hạt ươi còn chứa cả chất béo, tinh bột, đường, chất nhầy, chất đắng, tanin... có tác dụng cụ thể như sau:

Hạt ươi có chứa 3 loại đường là arabinose, glucose, pentose có tác dụng cải thiện tình trạng đau nhức, cứng khớp và hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp. 

cong dung cua hat uoi bay
Hạt ươi bay có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Đồng thời, những loại đường này có tác dụng kháng khuẩn, chống lại phản ứng viêm nên có tác dụng điều trị bệnh ngoài da, rút ngắn thời gian hồi phục các vết thương.

Chất bassorin và sterculin có trong hạt ươi có tác dụng tốt trong việc giảm đau nhanh chóng, giúp kiểm soát tốt tình trạng rối loạn thần kinh thực vật.

Bên cạnh đó, còn giúp hạn chế tình trạng đi tiểu thất thường và mất cân bằng bởi bệnh gai cột sống gây nên.

  1. Cách sử dụng hạt ươi

Hỗ trợ chữa gai cột sống bằng hạt ươi

Nguyên liệu: Hạt ươi khô khoảng 200gr, đường cát trắng 100gr.

Thực hiện: Hạt ươi cắt một phần đầu cuống để dễ bung hơn, rồi đem ngâm nước ấm khoảng 2 giờ. Khi hạt mềm, loại bỏ vỏ, phần xơ và hạt chỉ giữa lại phần nhân nhầy.

Đem phần nhân này bỏ vào ly nước rồi thêm đường tùy thích rồi khuấy đều. Nên uống ngày 3 lần, trong thời gian khoảng 2 tuần trở lên để giúp hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh.

cong dung cua hat uoi bay
Cách sử dụng hạt ươi bay trong bài thuốc trị bệnh

Hạt ươi bay chữa viêm họng

Hạt ươi khô bạn chuẩn bị khoảng 5 – 10 hạt, rửa sạch, cắt phần đầu cuống rồi ngâm nước.

Đến khi hạt mềm thì lấy phần nhân cho thêm chút đường hoặc không để uống thay nước lọc. Nên dùng trên 10 ngày để đạt hiệu quả tốt.

Hạt ươi giảm cân

Để cải thiện tình trạng sưng viêm do nóng trong, giúp đẹp da, giảm cân bạn cũng có thể dùng hạt ươi ngâm nước rồi lấy phần nhân trộn chung với mủ trôm, hạt é... xay thành sinh tố uống mỗi ngày để duy trì vóc dáng.

cong dung cua hat uoi bay
Duy trì vóc dáng với sinh tố từ hạt ươi bay
  1. Lưu ý khi sử dụng hạt ươi

Hạt ươi bay cho bà bầu có dùng được không? Mặc dù hạt ươi khá lành tính và an toàn, dùng được cho trẻ em, người già, phụ nữ đang cho con bú nhưng vẫn chưa có nghiên cứu nào khẳng định chắc chắn có thể dùng hạt ươi khi mang thai được hay không.

Vì thế, trước khi sử dụng bạn nên cân nhắc kỹ. Tốt nhất, nên tham khảo ý kiến bác sĩ vì mẹ bầu có cơ địa nhạy cảm nên cần thận trọng trước khi dùng.

Nếu dùng hạt ươi để điều trị, có thể đợi sau khi sinh em bé xong mới dùng hạt ươi chữa bệnh và kết hợp giảm cân lấy lại vóc dáng.

Bên cạnh đó, cần lưu ý một số vấn đề khi sử dụng hạt ươi như sau:

  • Hạt ươi bay khi nào sử dụng mới đem ngâm với nước bung nở hoàn toàn mới sử dụng. Nếu hạt để ẩm, bảo quản không tốt rất dễ lên men, biến chất có hại cho sức khỏe.

>>> Xem thêm:

- Công dụng của cây cát lồi trong hỗ trợ điều trị bệnh

- Có thể bạn chưa biết công dụng của cây mần ri tuyệt vời như thế nào!

cong dung cua hat uoi bay
Những lưu ý khi sử dụng hạt ươi bay

- Nên bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.

- Có thể kết hợp cùng hạt é, mủ trôm để tạo nên món nước ngon miệng hơn.

- Bài thuốc trị bệnh cần sử dụng kiên trì mới có hiệu quả. Tuy nhiên không nên quá lạm dụng, cần kết hợp cùng chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp.

- Những người có cơ địa nhạy cảm nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

- Khi có triệu chứng bất thường như buồn nôn, chóng mặt thì không nên dùng nữa và hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.

- Nên mua hạt ươi ở những nơi uy tín, đảm bảo nguồn gốc và chất lượng hạt.

Công dụng của hạt ươi bay là gì? Hy vọng, qua bài viết này bạn đã tìm được đáp án cho câu hỏi này và biết cách sử dụng hạt ươi đơn giản nhất, để đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, dù hạt ươi tốt như thế nào cũng cần phải sử dụng ở mức hợp lý mới đạt được hiệu quả cao.

Ăn cá rô phi có tốt không? Những lưu ý quan trọng khi ăn cá rô phi để tránh gặp nguy hiểm!

Ăn cá rô phi có tốt không? Những lưu ý quan trọng khi ăn cá rô phi để tránh gặp nguy hiểm!

Ăn cá rô phi có tốt không? Có lẽ không ít người có cùng câu hỏi như vậy bởi đây là loại cá ưa thích, giá rẻ và mùi vị thơm ngon. Nhưng liệu rằng ăn cá rô phi càng nhiều sẽ càng bổ hay gây nguy hại đến sức khoẻ?

Thảo Phạm | Theo Phụ nữ sức khỏe