Lịch sử Giỗ Tổ Hùng Vương ở Đền Hùng, Phú Thọ

09/04/2018 09:38

Tìm hiểu về lịch sử ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - một ngày lễ lớn của dân tộc đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Lễ hội Đền Hùng đã có một khởi nguồn nguyên thủy, một quá trình chuyển hóa lâu dài để đi tới lễ hội Đền Hùng của ngày hôm nay. Sự chuyển biến của lễ hội Đền Hùng ấy không tách khỏi quá trình phát triển của xã hội.

Lịch sử Giỗ Tổ Hùng Vương

Lịch sử Giỗ Tổ Hùng Vương
Lịch sử Giỗ Tổ Hùng Vương. Ảnh minh họa: Internet.

Truyền thuyết kể rằng Tổ Phụ Lạc Long Quân lấy Tổ Mẫu Âu Cơ sinh ra 100 con, 50 con theo Cha xuống biển, 50 con theo Mẹ lên núi và con cả được truyền ngôi lấy hiệu là Hùng Vương. Ở Việt Nam thường nói đến Giỗ Tổ là nói đến Giỗ Tổ Hùng Vương. Ngày nay, đã được công nhận là một trong những ngày quốc lễ của Việt Nam.

Làng Vi và làng Trẹo mở hội Đền Hùng cùng ngày vào tháng giêng và tháng 8 (vì hai làng này đều có chung nhau một ngôi Đình Cả), còn làng Cổ Tích tổ chức hội vào các ngày từ mồng 8 tới 12 tháng 3 âm lịch, trong đó chính tế vào ngày 11 và phần tế lễ cũng có khác với làng Vi và làng Trẹo. Tới thời Hồng Đức, hội Đền Hùng được “gia ban Quốc tế”, việc mở hội và tế lễ do nhà nước chủ trì, ủy quyền cho quan đầu trấn thay mặt triều đình chủ trì, các quan viên phủ, huyện và xã đều phải có mặt.

Thời nhà Nguyễn, triều Minh Mạng, Đền Hùng không có lễ hội lớn, quốc lễ có từ thời Hồng Đức cũng bãi bỏ vì theo như Đại Nam Nhất Thống Chí chép “Miếu Hùng Vương ở trên núi xã Hy Cương, huyện Sơn Vy… Bản triều năm Minh Mạng thứ 4 (1823) rước bài vị thờ ở miếu Lịch Đại Đế Vương (do triều Nguyễn lập đế ở kinh đô Huế), còn dân sở tại cấp sắc ban cho để phụng thờ. Như vậy, vào thời Vua Minh Mạng vì đã rước bài vị về thờ tại kinh đô Huế, nên tại Đền Hùng không tổ chức Giỗ Tổ/Quốc lễ, mà chỉ cấp sắc cho người dân địa phương có trách nhiệm phụng thờ.

Hội Đền Hùng
Hội Đền Hùng. Ảnh minh họa: Internet.

Theo văn bia, tới triều Tự Đức, hội Đền Hùng mới lấy lại được ý nghĩa tôn nghiêm, quy mô toàn quốc. Từ Tự Đức, nhà Nguyễn chú ý việc trùng tu, nâng cấp Đền Hùng và phục hồi lại hình thức lễ quốc tế… Ngày lễ hội Đền Hùng cũng không phải ngày 10 tháng 3 âm lịch, theo văn bia năm Bảo Đại thứ 15 cho biết: “Trước kia hàng năm có lệ quốc tế vào mùa thu. Đến năm Khải Định thứ hai (1917) tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc tự xin bộ lễ ấn định hàng năm lấy ngày 10-3 âm lịch làm ngày lễ quốc tế tức là trước ngày Giỗ Vua Hùng thứ 18 một ngày, còn giỗ chính là ngày 11 tháng 3 do dân sở tại làm lễ Tổ”.

Nhân dân Cổ Tích được làm trưởng tạo lệ từ thời Lê Mạc, quốc tế hay địa phương tổ chức lễ hội từ đó cũng tổ chức từ ngày 8 tới 12 tháng 3 âm lịch mà chính tế là ngày 11. Từ năm 1917, ấn định hàng năm Nhà nước tổ chức quốc lễ vào ngày 10 tháng 3. Như vậy, ngày tổ chức Lễ hội Đền Hùng từ xưa là mùa thu, sau đó chính thức từ năm 1917 lịch chính hội vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch.

Giỗ Tổ Hùng Vương và lễ hội Đền Hùng là đỉnh cao của truyền thống đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương là một hiện tượng lịch sử độc đáo hiếm có so với nhiều Quốc gia dân tộc trên thế giới.

Bạn đang xem bài viết trong chuyên mục Đời sống trên Phụ nữ và gia đình
Xem thêm chủ đề liên quan:
Xem thêm bài viết liên quan :
Ý nghĩa của Lễ hội Đền Hùng trong đời sống văn hóa người Việt
Lễ hội Đền Hùng, hay còn gọi là lễ hội Vua Hùng, là một ngày lễ lớn đối với người dân Việt Nam. vậy thì...
XEM TIẾP
Tìm hiểu về lễ hội Đền Hùng - một di sản giá trị của dân tộc
Lễ hội Đền Hùng được tổ chức hàng năm vào mồng 10 tháng 3 âm lịch tại Đền Hùng, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú...
XEM TIẾP
Một số hình ảnh nổi bật trong lễ hội Đền Hùng Phú Thọ
Cùng điểm lại một số hoạt động thú vị tại lễ hội Đền Hùng Phú Thọ qua một số hình ảnh nổi bật này.
XEM TIẾP
clip-xuc-dong-chua-len-song-hlv-park-hang-seo-oa-khoc-trong-giay-phut-viet-nam-vo-dich
HLV Park Hang Seo đã nhảy lên rồi òa khóc khi giấc mơ mang cup vàng về cho bóng đá... ...
nhung-khoanh-khac-an-tuong-lam-nen-ky-tich-cua-hhen-nie-o-chung-ket-hoa-hau-hoan-vu-2018
Vượt qua các đối thủ nặng ký, H'Hen Niê đã làm nên kỳ tích lọt Top 5 chung cuộc Hoa... ...
truong-giang-nha-phuong-phan-khich-tot-cung-an-mung-ban-thang-cua-anh-duc
Nhã Phương đăng tải một đoạn clip Trường Giang đang phấn khởi vừa đánh trống vừa reo hò cùng dòng... ...
quynh-bup-be-nhay-len-sung-suong-xem-lo-hang-khi-anh-duc-ghi-ban-vao-luoi-malaysia
Ngay sau khi cầu thủ Anh Đức sút tung lưới đối phương, diễn viên Phương Oanh đã không kiềm chế... ...
xem-lai-khoanh-khac-xuc-dong-nhat-sau-khi-tuyen-viet-nam-dang-quang-aff-cup-2018
Hình ảnh Đặng Văn Lâm bật khóc, quỳ ôm cột gôn sau khi Việt Nam giành danh hiệu vô địch... ...
man-an-mung-co-1-0-2-doi-tuyen-viet-nam-moi-hlv-park-hang-seo-uong-bia-dung-trong-cup-vang
Trong phòng thay đồ, các cầu thủ cùng nhau uống bia đựng trong chiếc cúp. HLV Park Hang Seo cũng... ...
nguoi-hung-tham-lang-bau-duc-duoc-tung-ho-khong-ngot-khi-viet-nam-gianh-cup-vang-lich-su
Bầu Đức là người đã đích thân sang Hàn Quốc thương thảo với huấn luyện viên Park Hang Seo và... ...
hlv-park-hang-seo-bi-hoc-tro-do-nuoc-len-nguoi-trong-phong-hop-bao
Quế Ngọc Hải và các đồng đội bất ngờ xuất hiện, đổ nước lên người HLV Park Hang-seo trong phòng... ...
1001-cach-co-vu-bong-da-troi-oi-dat-hoi-cua-cac-ong-bo
Con khóc thì cứ việc khóc, bố cứ phải ăn mừng cái đã! ?? ?? TAG ngay những ông chồng... ...
vat-bat-ly-than-tren-can-co-di-bao-khien-dam-dong-kinh-ngac
Vật bất ly thân trên cán cờ đi 'bão' khiến đám đông kinh ngạc.
ban-ha-ho-malaysia-viet-nam-vo-dich-aff-cup-sau-10-nam
Chung kết lượt về AFF Cup 2018 thực sự không dành cho ai yếu bóng vía, để rồi tất cả... ...
ngoai-cu-xoay-vay-dinh-cao-hhen-nie-con-lien-tuc-chat-chem-tai-miss-universe-2018-the-nay-day
Không chỉ có màn xoay váy ngoạn mục gây ấn tượng lớn với truyền thông quốc tế, trong những hoạt... ...