Sân bay Phan Thiết: Nơi di sản cất cánh

Lễ khởi công hạng mục hàng không dân dụng sân bay Phan Thiết vừa diễn ra sáng 27/4/2026. Không chỉ là dấu mốc hạ tầng, công trình được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới, tăng cường kết nối và tạo động lực cho kinh tế - xã hội khu vực.

UBND tỉnh Lâm Đồng phối hợp Tập đoàn Sun Group khởi công dự án Cảng hàng không Phan Thiết, hạng mục hàng không dân dụng, tổng vốn hơn 3.900 tỷ đồng. Dự án đặt tại phường Mũi Né, quy mô gần 75 ha, tiêu chuẩn 4E, công suất giai đoạn 1 khoảng 2 triệu khách/năm; dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2027.

Tăng kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển

Khi đi vào hoạt động, Cảng hàng không Phan Thiết được kỳ vọng tạo ra bước chuyển đáng kể về kết nối vùng và phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông Hồ Văn Mười - UVBCHTW Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, “đây không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần, mà còn là dự án mang tầm chiến lược, có vai trò kết nối với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và ngoài nước; tạo động lực lan tỏa cho khu vực Tây Nguyên, duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam”.

Việc bổ sung hạ tầng hàng không sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng…, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận của du khách đến khu vực Mũi Né - Phan Thiết.

Ông Đặng Minh Trường - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group nhận định, sân bay sẽ “mở ra cơ hội đón hàng triệu lượt khách nội địa và quốc tế mỗi năm”, đồng thời là nền tảng hình thành hệ sinh thái du lịch - nghỉ dưỡng - hàng không quy mô lớn.

Ở góc độ quản lý ngành, ông Trần Hồng Minh - UVBCHTW Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng, dự án là mô hình tiêu biểu trong phát triển hạ tầng lưỡng dụng, kết hợp quốc phòng với kinh tế. Việc đưa sân bay vào khai thác không chỉ nâng cao năng lực vận tải mà còn góp phần “kích hoạt đầu tư, phát triển đô thị, dịch vụ, logistics xung quanh cảng hàng không”.

Đáng chú ý, địa phương đang định hướng quy hoạch không gian phát triển gắn với sân bay, trong đó có các khu kinh tế quy mô lớn. Điều này cho thấy vai trò của công trình không dừng ở vận tải mà còn là “hạt nhân” hình thành các cực tăng trưởng mới, mở rộng dư địa phát triển cho toàn khu vực.

Hạ tầng đồng bộ, rút ngắn thời gian di chuyển từ các trung tâm lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng…

Theo thông tin từ địa phương, dự án sân bay Phan Thiết được hoàn tất các thủ tục chỉ trong thời gian chưa đầy 5 tháng kể từ khi chấp thuận chủ trương đầu tư đến khi triển khai xây dựng, được xem là một trong những dự án có tiến độ chuẩn bị nhanh.

Phát biểu tại lễ khởi công, ông Đặng Minh Trường cho biết, tiến độ triển khai dự án “là minh chứng rõ nét cho tinh thần quyết liệt trong thực hiện hóa chủ trương của Đảng…, đồng thời khẳng định môi trường đầu tư minh bạch, hiệu quả và giàu tiềm năng đối với các nhà đầu tư chiến lược”.

Theo đại diện nhà đầu tư, dự án được phát triển trên nền tảng sân bay quân sự hiện hữu, hình thành mô hình sân bay lưỡng dụng quốc phòng - kinh tế. Khi đi vào hoạt động, công trình sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối, phục vụ phát triển du lịch và thu hút đầu tư cho khu vực.

Về hạ tầng, nhà ga hành khách có diện tích khoảng 18.000 m², được thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa Champa, tạo điểm nhấn kiến trúc cho công trình. Sân đỗ máy bay có 6 vị trí, đáp ứng khai thác cả máy bay thân rộng và thân hẹp, kết nối đồng bộ với hệ thống đường lăn.

Đài kiểm soát không lưu cao 45 m được trang bị hệ thống quan trắc thời tiết và thiết bị dẫn đường hiện đại, đảm bảo điều hành bay an toàn. Các hạng mục kỹ thuật như điện, nước, giao thông nội cảng và an ninh được đầu tư đồng bộ theo tiêu chuẩn hàng không.

Dự án được thiết kế phục vụ các chuyến bay nội địa thường lệ, đồng thời có khả năng khai thác các chuyến bay quốc tế không thường lệ. Khi hoàn thành, sân bay sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ các trung tâm lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng…, tạo điều kiện thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Đại diện Bộ Xây dựng đánh giá, đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt khi được đầu tư theo mô hình kết hợp hạ tầng lưỡng dụng, phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế gắn với quốc phòng. “Đây cũng là minh chứng cho thấy doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đã đủ năng lực tham gia đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược”, ông Trần Hồng Minh nêu.

Trong khi đó, lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng dự án không chỉ là công trình giao thông, mà còn có vai trò mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Lấy cảm hứng từ văn hóa Champa, nhà ga được thiết kế như sự giao thoa giữa quá khứ và hiện đại, với hình tượng tháp Poshanu, sắc đỏ gạch và kỹ thuật vòm giật cấp corbel.

Triết lý “Soul of Therma - Ngọn lửa vươn cao” thể hiện qua hình khối, ánh sáng và các cổng vòm tam giác, gợi biểu tượng lửa và sinh khí.

Điểm nhấn là mái vòm 13 tầng, tượng trưng cho chu kỳ hành trình và sự khởi đầu mới. Công trình không chỉ phục vụ giao thông mà còn kết nối ký ức văn hóa với tương lai.