Cây trinh nữ hoàng cung hay còn được gọi là náng lá rộng, tỏi lơi lá rộng/tỏi Thái Lan, thập bát học sĩ, tên khoa khọc là Crinum latifolium L., thuộc chi Crinum (Amaryllidaceae) được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới khác nhau trên thế giới. Từ xa xưa, tác dụng của cây trinh nữ hoàng cung đã được biết đến với khả năng chữa u xơ, điều trị các bệnh viêm nhiễm như thấp khớp, bệnh phụ khoa, giảm đau khớp tụ máu hiệu quả. 

  1. Cây trinh nữ hoàng cung chữa được bệnh gì?

Tại Việt Nam, từ năm 1983 đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về tác dụng của cây trinh nữ hoàng cung, các nhà khoa học đã khám phá ra trong trinh nữ hoàng cung có tới 32 loại alcaloids. Trong đó có một số alkaloids có khả năng kìm hãm, tiêu diệt các khối u như là crinafolin, crinafolidin, licorin và epoxyambellin tác dụng trên tế bào T - lymphocyte, một số có tác dụng kháng khuẩn như hamayne (bulbispenmin, flavonoid, demethylcrinamin). Ngoài ra, trinh nữ hoàng cung cũng chứa nhiều hợp chất có lợi, nhiều chất chống oxy hóa có ích cho sức khỏe con người.

Cây trinh nữ hoàng cung chữa bệnh u nang, u xơ tử cung đã được chứng minh lâm sàng
Cây trinh nữ hoàng cung chữa bệnh u nang, u xơ tử cung đã được chứng minh lâm sàng

Trong y học cổ truyền Việt Nam và Trung Quốc, các chế phẩm từ cây trinh nữ hoàng cung như lá và thân vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay do có đặc tính chống vi rút và chống ung thư cao.

Cụ thể, tác dụng của cây trinh nữ hoàng cung nổi bật nhất chính là khả năng ức chế tăng trưởng tế bào khối u và phục hồi chức năng hệ miễn dịch. Nó có tác dụng chữa bệnh với một số loại ung thư nhất định, bao gồm ung thư vú, u buồng trứng, u xơ tử cung và tiền liệt tuyến, có thể dùng lá tươi hoặc lá khô để chữa bệnh. Ngoài ra, với hợp chất chống oxy hóa, chống viêm cao nó đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa các bệnh như ho, đau khớp, viêm nhiễm phế quản, viêm xoang, huyết trắng, chữa dị ứng, mẩn ngứa, mụn nhọt…

Trinh nữ hoàng cung là một cây thuốc rất quý trong dân gian
Trinh nữ hoàng cung là một cây thuốc rất quý trong dân gian

Trinh nữ hoàng cung được coi là một cây thuốc quý trong dân gian nhưng phải dùng đúng cách, uống đúng liều thì mới mang lại kết quả tốt nhất. Một số bài thuốc đơn giản, hiệu quả từ cây Trinh nữ hoàng cung mà các bạn có thể tham khảo như là:

1.1. Chữa bệnh bằng Trinh nữ hoàng cung với lá tươi

Chữa bệnh lá trinh nữ hoàng cung tươi nên sắc lấy nước uống sau khi ăn
Chữa bệnh lá trinh nữ hoàng cung tươi nên sắc lấy nước uống sau khi ăn

- Bài thuốc dùng cây trinh nữ hoàng cung hỗ trợ điều trị các bệnh ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến tiền liệt: Lá trinh nữ hoàng cung thái nhỏ, sao vàng sắc uống, mỗi ngày dùng 3-5 lá.

- Bài thuốc cây trinh nữ hoàng cung chữa bệnh u nang, chữa u xơ tử cung và u tuyến tiền liệt: Ba lá trinh nữ hoàng cung tươi, thái ngắn từ 1 đến 2 cm, sao khô đến khi có màu hơi vàng, đem sắc với nước, uống thành 3 đợt, mỗi đợt 7 ngày, thời gian nghỉ giữa hai đợt là 7 ngày. Tổng số lá sử dụng là 63 lá.

- Cây trinh nữ hoàng cung trị huyết trắng rất hữu hiệu: Lấy 3 lá trinh nữ hoàng cung tươi rửa sạch, cắt nhỏ, sắc với 2 chén nước đến khi còn 1/2 chén nước, uống trong ngày.

- Cây trinh nữ hoàng cũng chữa mụn nhọt: Lá hoặc củ Trinh nữ hoàng cung tươi, lượng vừa đủ, giã nát (hoặc nướng chín) đắp lên mụn nhọt khi còn nóng.

- Cây trinh nữ hoàng cung chữa bệnh viêm khớp: Dùng tương tự như bài thuốc Trinh nữ hoàng cung chữa mụn nhọt nhưng với lượng nhiều hơn để xoa bóp khu vực bị viêm.

*) Hướng dẫn cách nấu lá trinh nữ hoàng cung tươi: 

- Chọn lá sạch, không bệnh, nát hay rách lá, rửa sạch với nước muối. 

- Lấy 3-5 lá, cắt thành từng đoạn nhỏ, đun với 500-750ml mỗi lần sao cho cạn một nửa thì dừng lại. Để nguội rồi uống. 

- Khi uống xong thì lại chế nước vào đun tiếp uống trong ngày. Sang hôm khác thì sử dụng lá mới.

1.2. Chữa bệnh bằng Trinh nữ hoàng cung với lá khô

Lá trinh nữ hoàng cung sao vàng khô cũng có tác dụng chữa bệnh hiệu quả
Lá trinh nữ hoàng cung sao vàng khô cũng có tác dụng chữa bệnh hiệu quả

- Bài thuốc dùng cây trinh nữ hoàng cung chữa u xơ tuyến tiền liệt (đái không thông, đái đêm, đái buốt, đái dắt ở người cao tuổi): Lá Trinh nữ hoàng cung 20g. Sắc uống ngày một thang, chia 2-3 lần uống trong ngày.

- Bài thuốc cây trinh nữ hoàng cung chữa u xơ tử cung (đau bụng dưới, có thể rong kinh, rong huyết, ra máu âm đạo…): Lá Trinh nữ hoàng cung 20g. Sắc uống ngày một thang, chia 2-3 lần uống trong ngày.

- Cây trinh nữ hoàng cung trị viêm xoang: Trong cây trinh nữ hoàng cung có chất kháng viêm nhưng cho đến nay chưa có nhà khoa học nào chứng minh (qua lâm sàng) về tác dụng của cây trinh nữ hoàng cung trị viêm xoang. Nhưng nó có thể được gia giảm phụ trợ trong các bài trị viêm xoang khác do có tính chất chống viêm, giảm phù nề, hỗ trợ điều trị chứ nó không phải vị thuốc chính chữa viêm xoang, chỉ sử dụng mình nó sẽ không thể khỏi được bệnh. Rõ ràng cây trinh nữ hoàng cung chỉ chữa được bệnh u xơ tuyến tiền liệt và u xơ tử cung (đã qua thử nghiệm lâm sàng).

Lưu ý:

- Trinh nữ hoàng cung có tác dụng hỗ trợ điều trị và phòng ngừa bệnh ung thư như u xơ tiền liệt tuyến, u xơ cổ tử cung nhưng nó không phải thần dược, nếu bệnh nhân ở giai đoạn nặng như giai đoạn 3-4 thì không thể cứu chữa khỏi được. Tuy nhiên, nếu vẫn hi vọng kìm hãm sự phát triển khối u thì có thể lấy 10 lá khô, đung sắc lấy nước uống trong ngày.

- Nên uống thuốc sắc trinh nữ hoàng cung sau khi ăn.

  1. Uống trinh nữ hoàng cung kiêng ăn gì?

Khi uống trinh nữ hoàng cung kiêng ăn gì? Kiêng ăn rau muống, củ cải, thịt gà và đỗ xanh
Khi uống trinh nữ hoàng cung kiêng ăn gì? Kiêng ăn rau muống, củ cải, thịt gà và đỗ xanh

Khi sử dụng trinh nữ hoàng cung chữa bệnh các bạn phải chú ý những điểm sau:

- Các đối tượng như phụ nữ mang thai, người suy gan, suy thận không được tự ý dùng thuốc khi chưa có sự chỉ định hay tư vấn của bác sĩ. Nếu tự ý dùng thuốc không nắm được liều lượng hoặc phối với các vị thuốc sai cách, uống sai thời điểm sẽ gây phản ứng nguy hiểm cho tính mạng.

- Vì trinh nữ hoàng cung là thuốc nam nên khi uống trinh nữ hoàng cung kiêng ăn thịt gà, củ cải, rau muống, đậu xanh trong quá trình điều trị bệnh vì chúng sẽ làm suy giảm hết tác dụng của trinh nữ hoàng cung. 

- Kể cả bạn là người có sức khỏe bình thường, không có tiền sử dị ứng thuốc cũng không nên tự ý dùng thuốc mà chưa qua chỉ định của bác sĩ.

- Cây trinh nữ hoàng cung hay bị nhầm lẫn với cây náng hoa trắng và cây lan huệ. Nếu dùng sai loại có thể dẫn đến vô sinh. Hơn nữa, không tự ý dùng trinh nữ hoàng cung không rõ nguồn gốc để chữa bệnh mà chưa thông qua ý kiến thầy thuốc, bác sĩ. 

  1. Cây trinh nữ hoàng cung có mấy loại? Cách phân biệt cây Trinh nữ Hoàng cung 

3.1. Cây trinh nữ hoàng cung có mấy loại?

Trinh nữ hoàng cung có rất nhiều tác dụng chữa bệnh nhưng ít ai biết được rằng có rất nhiều loại Trinh nữ hoàng cung. Trong họ náng lá rộng, Trinh nữ hoàng cung có đến 12 loại và chỉ có số ít trong đó mới có tác dụng chữa bệnh, nếu không cẩn thận các bạn sẽ rất nhầm lẫn giữa các loại với nhau.

Cây trinh nữ hoàng cung dễ nhầm lẫn với cây náng hoa trắng
Cây trinh nữ hoàng cung dễ nhầm lẫn với cây náng hoa trắng

Những loại trinh nữ hoàng cung khác không hỗ trợ điều trị bệnh tật mà còn khiến người dùng ngộ độc, thậm chí có loại gây hại như một loại cây náng khác, là loài của Campuchia, có nửa hoa màu trắng, có mùi thơm như hoa huệ, uống trong thời gian dài sẽ gây vô sinh. Hay loại náng hoa trắng độc với gan, thận cơ thể người.

3.2. Cách phân biệt cây trinh nữ hoàng cung với cây náng hoa trắng và lan huệ

Nếu không quan sát kĩ bên ngoài và nắm chắc các đặc điểm riêng biệt của từng loại cây các bạn rất dễ nhẫm lẫn trinh nữ hoàng cung với các loại náng lá rộng khác, phổ biến nhất là náng hoa trắng và cây huệ biển. Để phân biệt các loại cây này với nhau bạn có thể dựa vào một số đặc điểm sau:

Trinh nữ hoàng cung có thân hành, lá to, có gợn hai bên mép lá
Trinh nữ hoàng cung có thân hành, lá to, có gợn hai bên mép lá

Trinh nữ hoàng cung có thây cây to tương đương một củ hành tây, đường kính từ 10-15cm, lá hình bẹ úp vào nhau, màu xanh đậm có độ rộng từ 5-8cm, dài khoảng 80-100cm. Hoa trinh nữ hoàng cung có màu trắng, mọc thành chùm, ra hoa vào tháng 4-6 hàng năm. Một đặc điểm dễ nhận biết cây trinh nữ hoàng cung nhất là phần tiếp giáp giữa thân cây và lá cây có màu tím - màu sắc riêng biệt của trinh nữ hoàng cung, các loại náng hoa trắng khác không có đặc điểm này.

Cây náng hoa trắng: Cũng có thân hành nhưng dáng thuôn dài chứ không phải tròn như trinh nữ hoàng cung. Quan sát kĩ thì sẽ nhận thấy lá của cây náng hoa trắng dày, to hơn, màu đậm hơn. Hoa màu trắng mọc thành chùm nở đồng loạt chứ không giống với trinh nữ hoàng cung là nở từng bông một và nở theo cặp đối xứng nhau.

Cây lan huệ, huệ biển: Có đặc điểm bên ngoài khá giống trinh nữ hoàng cung nhưng độ cao thân sẽ cao hơn, cánh hoa có màu trắng xanh chứ không phải thuần trắng như trinh nữ hoàng cung, nhụy hoa sẽ có màu đỏ tía khác với nhụy hoa tỉnh nữ hoàng cung có màu trắng. Lá của cây lan huệ, huệ biển cũng đậm màu, lá dày, bản lá hẹp, không có gợn sóng ở hai bên mép như cây trinh nữ hoàng cung.  

  1. Phân biệt cây trinh nữ hoàng cung và cây xấu hổ

Nhiều người thường tưởng lầm rằng Trinh nữ hoàng cung chính là cây xấu hổ mà chúng ta hay thấy mọc ngoài đường. Tên có chỗ giống nhau nhưng thực tế đây là hai loại cây không liên quan. 

Cây trinh nữ hoàng cung cũng hay bị nhầm lẫn với cây xấu hổ (trinh nữ)
Cây trinh nữ hoàng cung cũng hay bị nhầm lẫn với cây xấu hổ (trinh nữ)

- Cây xấu hổ do đặc điểm chạm vào khiến lá khép lại, như một con gái khép nép e lệ gặp người lạ nên nó còn có tên gọi khác là cây Trinh nữ. 

- Cây trinh nữ hoàng cung là do các cung nữ ở trong cung khi bị bệnh thường sử dụng để chữa nên gọi là trinh nữ hoàng cung.

Trên đây là một số thông tin hữu ích xung quanh cây Trinh nữ hoàng cung về tác dụng, cách sử dụng, phân biệt cây Trinh nữ hoang cung. Việt Nam có nguồn dược liệu thiên nhiên vô cùng lớn như cây trinh nữ hoàng cung là một ví dụ tiêu biểu nhất. Chỉ cần dùng hợp lí và sống lành mạnh, chúng ta sẽ không phải đến viện nhiều, thậm chí chăm sóc sức khỏe bản thân khỏe mạnh.

Bệnh u xơ tử cung và những biến chứng nguy hiểm

Bệnh u xơ tử cung và những biến chứng nguy hiểm

Bệnh u xơ tử cung là căn bệnh phổ biến, có thể ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ. Vì thế, các chị em nên đi thăm khám định kì, để phát hiện bệnh sớm và can thiệp điều trị kịp thời.

Phương Dung | Theo Phụ nữ sức khỏe