Không quá khó để nắm được cây cải trời có tác dụng gì hay chỉ là một loại cỏ dại mọc hoang ở nhiều nơi. Tuy chỉ là loài cỏ dại nhưng cây cải trời mang đến rất nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe và có nhiều công dụng trong đời sống hàng ngày.

1. Mô tả cây cải trời

Cây cải trời có tên khoa học là Blumea lacera. Cây cải trời còn có tên là cây cải ma, cây cải đất hoặc hạ khô thảo nam, là loài cây thuộc họ nhà Cúc (Asteraceae). 

cay cai troi co tac dung gi ảnh 1
Cây cải trời

Cách nhận biết cây cải trời:

Nhiều người dân vẫn thường nhầm lẫn giữa cây cải trời với cây hạ khô thảo. Một vài mô tả để các bạn xác định đúng cây thuốc như sau:

- Cây cải trời: Là loài cây thân mềm, cao khoảng từ 30 đến 50 cm.

- Thân màu tím đỏ hoặc xanh lục, trên bề mặt thân có nhiều rãnh khía và có lớp lông trắng, dày bao quanh

- Lá của cây có nhiều lông tơ, hình trái xoan và thường mọc so le, rộng chừng cm và dài 9cm, mép lá có răng cưa lệch, không đồng đều. Không có cuống lá.

- Hoa mọc thành chùm và màu vàng hoặc trắng. Cây thường ra hoa và có quả vào khoảng tháng 3-6.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 2
Cây cải trời là một cây hoang, dễ dàng tìm thấy ở khắp mọi nơi

Phân bố và thu hái cây cải trời:

Cải trời có nguồn gốc từ Ấn Độ và Malaysia về sau nó được phân bố rộng rãi sang một số các quốc gia khác trong đó có Việt Nam. Ở nước ta, cây cải trời thường mọc hoang ở đồng ruộng, những khoảng đất trống hoặc các khu vườn tược. Những khu vực tập trung nhiều đó là các tỉnh Thừa Thiên Huế trở vào đến các tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Có thể sử dụng toàn bộ cây cải trời để làm thuốc. Thời gian thu hái cây thường là vào vụ xuân – hè. Sau khi nhổ cả cây cải trời mang về, đem rửa sạch đất cát rồi băm ngắn, phơi khô trong bóng râm. Khi cây đã khô hoàn toàn thì bảo quản và dùng dần làm thuốc.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 3
Có thể sử dụng toàn bộ cây cải trời để làm thuốc

Những thành phần hóa học trong cây cải trời:

Theo các nhà khoa học, trong cây có 0,085% tinh dầu màu vàng, ngoài ra còn có một số hợp chất như 66% cineol, 10% fenchon và khoảng 6% citral.

Về tính vị: Rau cải trời có vị đắng, chát, mùi nồng, tính bình. có chứa chất làm se, giải nhiệt hiệu quả. 

2. Công dụng của cây cải trời

Không chỉ dùng để làm rau ăn, cây cải trời còn mang đến nhiều tác dụng tốt.

Cây cải trời chữa bệnh gì? Theo đông y Việt Nam, cây cải trời được biết đến với những hiệu quả chữa bệnh kèm theo bài thuốc sử dụng như sau:

+ Chữa bệnh bướu cổ

Sử dụng cây cải trời trị bướu cổ là bài thuốc được dân gian lưu truyền có tác dụng cực hiệu quả. Đây  chính là giải pháp đơn giản nhất trong điều trị bệnh bướu cổ mà không cần phẫu thuật. 

cay cai troi co tac dung gi ảnh 4
Sử dụng cây cải trời trị bướu cổ là bài thuốc được dân gian lưu truyền có tác dụng cực hiệu quả

Cách 1/ Sắc uống: 

Chuẩn bị: Cây cải trời tươi 30g. Xay nhuyễn và lọc bỏ phần bã, lấy phần nước thuốc để uống. Kết hợp ăn rau sống hoặc nấu canh.

Uống trực tiếp phần nước cốt là cách tốt nhất bởi sẽ đảm bảo phát huy được các dược chất nhất. Duy trì liên tục từ 1 tháng trở lên sẽ có hiệu quả bệnh thuyên giảm.

Cách 2/ Nấu cao: 

Dùng cây cải trời nấu thành dạng cao lỏng để sử dụng tiện lợi hơn (Cao cải trời cũng mang đến hiệu quả tương tự).

+ Chữa bệnh thủy đậu ở trẻ em

Các dược liệu cần chuẩn bị gồm: Bồ công anh, sài đất, cam thảo nam, thổ phục linh và cây cải ma mỗi loại 25g.

Đem tất cả các nguyên liệu này để sắc uống. Dùng mỗi ngày 1 thang sắc uống với 300ml nước. Chia làm 3 lần uống và không dùng để qua ngày.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 5
Dùng cây cải trời chữa bệnh thủy đậu ở trẻ em

+ Chữa bệnh vảy nến và ngân tiêu

Chuẩn bị: Thổ phục linh 50 hoặc 100g, cây cải trời khô 60 – 120g.

Đem sắc 2 dược liệu trên sắc với 500ml nước. Sắc khoảng 3 giờ đến khi nước chỉ còn khoảng 300ml. Chia phần nước sắc này thành 3 – 4 lần uống trong ngày.

+ Chữa và điều trị bệnh viêm tắc tĩnh mạch chi

Các dược liệu cần chuẩn bị gồm: Huyền sâm, thạch hộc, cải trời, độc hoạt, đương quy, tang ký sinh, ngưu tất, cốt toái bổ mỗi loại dược liệu dùng 15g, phù bình, kim ngân hoa, thổ phục linh dùng mỗi loại 20g, cam thảo 10g.

Đem sắc tất cả các dược liệu trên với 300ml. Dùng mỗi ngày 1 thang sắc uống và chia thành 2 lần uống trong ngày.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 6
Cây cải trời là vị thuốc phổ biến ở vùng Đông Nam Á và Nam Á với đa dạng công dụng

+ Chữa trị vết thương chảy máu, ngứa, lở da và mụn nhọt ngoài da

Sắc 20 – 30g cây cải trời khô với nước uống hằng ngày. Kèm với giã nát dược liệu tươi và đắp trực tiếp ở vùng bị chảy máu, lở ngứa, mụn nhọt.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 7
Cây cải trời giúp chữa lở ngứa, mụn nhọt

+ Chữa hạch bã đậu, hạch rò mủ, lao hạch

Chuẩn bị các nguyên liệu gồm: Xạ can 20g và cải trời 30g.

Sắc các dược liệu uống với 300ml nước lọc. Mỗi ngày dùng 1 thang và kiên trì sử dụng trong vòng 2 – 3 tháng để thuyên giảm bệnh.

+ Điều trị viêm âm đạo, bạch đới, chân lở sưng đau và thấp nhiệt

Chuẩn bị: Dùng cây cải trời 30g và huyết dụ, mộc thông, dây kim ngân hoa và hy thiêm mỗi loại 20g.

Cho các dược liệu này vào ấm sắc với 500ml nước. Chia làm 3 lần uống trong ngày.

+ Chữa bệnh táo bón

Để khắc phục chứng táo bón, bạn có thể nấu canh ăn hoặc luộc, xào, ăn sống rau cải trời đều được. Để tạo hương vị thơm ngon hơn, khi nấu có thể cho tép, xương ống hoặc cua, cá vào.

cay cai troi co tac dung gi ảnh 8
Để khắc phục chứng táo bón, bạn có thể nấu canh ăn hoặc luộc, xào, ăn sống rau cải trời 

+ Hỗ trợ giảm cân

Với hàm lượng chất xơ vô cùng phong phú, dùng cải trời mang đến tác dụng rất tốt trong việc nhuận tràng, hạn chế quá trình hấp thu chất béo.

Do đó, đây được biết đến là loại thực phẩm phù hợp khi bạn đang muốn giảm cân, lấy lại vóc dáng thon gọn. Dược chất trong cải trời còn giúp  tiết chế chứng thèm ăn và giúp giảm cân hiệu quả.

>>> Xem thêm:

- Tác dụng củ cải trắng đối với sức khỏe con người

- Có thể bạn chưa biết: Cải bó xôi không nên nấu với gì?

* Cây cải trời được dùng làm thực phẩm chế biến món ăn

Với thành phần dưỡng chất đa dạng, đây là loại rau vô cùng bổ dưỡng. Đồng thời được sử dụng làm nguyên liệu để chế biến thành những món ăn thơm ngon.

Cụ thể như:

  • Dùng để ăn sống: Cải trời non dùng để ăn sống kèm chung với những loại rau rừng khác. Ăn sống chấm với thịt, cá kho hoặc với cháo nóng.
  • Dùng làm rau luộc: Luộc riêng hoặc luộc chung với các loại rau rừng khác.
  • Dùng để xào: Xào với thịt trâu, bò, rắn, ếch, nhái, vịt, chim rừng.
cay cai troi co tac dung gi ảnh 9
Cải trời xào thịt bò
  • Dùng nấu canh và nấu lẩu: Dùng lá của cây cải trời để nấu canh rất bổ. Nấu với thịt cua, tép, cá bằm vò viên, xương ống,…

3. Những lưu ý cần nắm khi dùng cây cải trời

+ Cây cải trời là loại dược liệu thường được dùng đối với những trường hợp như:

- Bị bướu cổ (bướu lành).

- Bị bướu cường giáp, basedow

- Bị lở ngứa, mụn nhọt, mẩn ngứa ngoài da.

- Bị táo bón.

+ Nên dùng đúng liều lượng để tránh những triệu chứng xấu như khó thở, đổ nhiều mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, giảm thị lực. Thậm chí, việc quá lạm dụng có thể gây tử vong.

+ Vị thuốc này có nét giống với hạ khô thảo hay còn gọi là hạ khô thảo bắc. Cần cẩn thận để không bị nhầm lẫn.

Cây cải trời là một loại rau cũng như một loại thuốc chữa bệnh mang đến nhiều hiệu quả tốt và được nhiều người ưa chuộng. Với những thông tin vừa chia sẻ, hy vọng bạn đọc sẽ có được giải đáp cho thắc mắc cây cải trời có tác dụng gì và biết cách dùng hiệu quả để tận dụng những công dụng của vị thuốc này.

4 loại rau củ màu tím giúp tăng cường sức đề kháng trong mùa dịch

4 loại rau củ màu tím giúp tăng cường sức đề kháng trong mùa dịch

Ngoài vitamin C, có nhiều chất dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch, trong đó có anthocyanin được tìm thấy trong trái cây, rau củ có màu tím.

Lạ Đặng | Theo Phụ nữ sức khỏe