Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng

06/12/2018 13:00

Phương pháp Montessori cho rằng hình phạt không phải là cách hiệu quả để dạy trẻ làm điều đúng đắn. Thay vào đó, hình phạt khuyến khích trẻ em nói dối về hành vi của chúng và làm cho chúng cảm thấy xấu xí về bản thân mình.

Một bà mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã để con trai uống nước bằng cốc thủy tinh từ khi con được 6 tháng tuổi. Thi thoảng có người hỏi: "Cháu không làm vỡ cốc à? Cháu không làm đổ nước à?". Câu trả lời của người mẹ này dĩ nhiên là "Có!".

Đây là hậu quả tự nhiên ở dạng đơn giản nhất của một hành động. Vỡ là hậu quả tự nhiên của việc làm rơi một vật nào đó. Đổ tràn là hậu quả tự nhiên của việc đổ mạnh hoặc không rót cẩn thận. Khi làm đổ nước, người mẹ trên sẽ dừng rót và dọn sạch xung quanh. Theo thời gian, điều này dạy cho đứa trẻ phải cẩn thận hơn khi thấy những gì xảy ra.

Hậu quả tự nhiên có thể được áp dụng cho tất cả các loại hành vi từ những điều đơn giản như đổ nước đến các tình huống phức tạp hơn như hòa giải xích mích với anh chị em.

 

Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng - Ảnh 1

Trẻ có thể thấy hậu quả của việc đánh rơi cốc nếu không cẩn thận (Ảnh minh họa).

Phương pháp Montessori ở trường và ở nhà sử dụng hậu quả tự nhiên bởi vì cả giáo viên và phụ huynh đều không muốn trẻ cư xử tốt chỉ vì chúng sợ bị trừng phạt. Họ muốn trẻ làm điều đúng vì chúng hiểu tác động từ hành vi của mình.

Hình phạt không phải là cách hiệu quả để dạy trẻ làm điều đúng đắn. Thay vào đó, hình phạt khuyến khích trẻ em nói dối về hành vi của chúng và làm cho chúng cảm thấy xấu xí về bản thân mình. Hình phạt cũng làm tổn thương kết nối của bố mẹ với con, đó là công cụ mạnh mẽ nhất để tác động đến hành vi con trẻ.

Ngoài ra, một đứa trẻ hiểu được hậu quả tự nhiên mỗi hành động của mình sẽ học cách đưa ra lựa chọn có trách nhiệm trong ý thức của mình, thay vì làm hài lòng bố mẹ hoặc tránh bị trừng phạt. Trẻ sẽ có những lựa chọn tốt ngay cả khi bạn không mong đợi, bởi vì trẻ hiểu lý do hành động mình.

 

Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng - Ảnh 2

Phương pháp Montessori ở trường và ở nhà sử dụng hậu quả tự nhiên bởi vì cả giáo viên và phụ huynh đều không muốn trẻ cư xử tốt chỉ vì chúng sợ bị trừng phạt (Ảnh minh họa).

Nếu bạn muốn thử sử dụng hậu quả tự nhiên ở nhà, dưới đây là 10 ví dụ để tham khảo:

Tình huống 1: Con trai từ chối đi giầy

Hậu quả: Cậu bé sẽ phải ngồi trên ghế dài với bạn ở công viên thay vì được chơi vì sẽ không an toàn để chơi trên sân chơi khi không đi giày.

Tình huống 2: Con gái ném hạt đậu xuống sàn vào giờ ăn tối

Hậu quả: Bé sẽ không được ăn bất kỳ hạt đậu nào.

Tình huống 3: Con trai ném đồ chơi ra ngoài, mặc dù đã được nhắc dọn dẹp

 

Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng - Ảnh 3

Thay vì dùng hình phạt, hãy để trẻ thấy hậu quả của việc ném đồ tung tóe khắp nhà (Ảnh minh họa).

Hậu quả: Trời mưa, một trong những đồ chơi yêu thích của bé bị hỏng và phải bỏ đi.

Tình huống 4: Con bạn gọi chị gái bằng 1 cái tên xấu xí

Hậu quả: Chị gái không muốn chơi với em nữa.

Tình huống 5: Con trai của bạn chạy lung tung trong nhà mà không được phép theo quy định

Hậu quả: Một chiếc đèn bị hỏng và bé phải làm việc nhà nhiều tuần để chi trả cho nó.

Hậu quả tự nhiên là một trong những cách tốt nhất để cho trẻ thấy sự lựa chọn của chúng có tác động đối với cả bản thân mình lẫn người khác. Tuy nhiên, trẻ phải có khả năng nhìn thấy mối liên kết giữa hành động và hậu quả của việc này.

Đôi khi, một hành vi không mong muốn không có hậu quả tự nhiên ngay lập tức. Ví dụ, không đánh răng sẽ dẫn đến sâu răng trong tương lai, nhưng giải thích như thế với một đứa trẻ không có khả năng thay đổi hành vi của mình trong thời điểm hiện tại.

 

Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng - Ảnh 4

Đôi khi trẻ chưa hiểu được hậu quả tự nhiên của hành động nên cần cho trẻ thấy hậu quả trực tiếp hơn (Ảnh minh họa).

Trong trường hợp không có hậu quả tự nhiên hoặc hậu quả quá xa trong tương lai, sẽ là rào cản để giải thích với trẻ. Vì thế, bố mẹ nên chuyển sang hậu quả hợp lý hơn. Hậu quả hợp lý là hậu quả liên quan trực tiếp đến hành vi của đứa trẻ, nhưng thường do chúng ta đưa ra, không phải tự nhiên xảy ra.

Dưới đây là một số ví dụ về hậu quả hợp lý:

Tình huống 1: Con gái đánh ai đó trên sân chơi

Hậu quả: Bạn nói với con gái rằng bạn không thể tin tưởng con chơi một mình khi bé làm tổn thương người khác. Con phải dừng cuộc chơi, đứng với bạn cho đến khi bạn biết con không đánh bạn nữa.

Lúc này, bố mẹ thể hiện giọng nói bình tĩnh, không gắt gỏng và cũng không nên giảng giải dài dòng. Nên giải thích hậu quả hành vi của con và cho con biết hành vi này không thể chấp nhận được. Bạn cũng có thể giải thích hậu quả tự nhiên lâu dài nếu con có thể hiểu được bằng cách nói: "Nếu con đánh bạn, bạn sẽ không muốn chơi với con nữa".

Tình huống 2: Con trai giở mạnh cuốn sách mượn từ thư viện mang về nhà

Hậu quả: Bạn cất sách, giải thích rằng nếu con không giữ gìn sách cẩn thận, con sẽ không được đọc vì sách cần được đảm bảo nguyên vẹn để trả lại thư viện. (Nếu con bạn lớn hơn, bạn có thể dùng hậu quả tự nhiên và kệ con xé các trang, sau đó con phải tự trả tiền phạt của thư viện).

Tình huống 3: Con gái chơi đùa ở vườn và giẫm lên rau, dù trước đó mẹ đã yêu cầu con cẩn thận

Hậu quả: Bạn yêu cầu bé vào nhà không được chơi ngoài vườn nữa vì con đã không tôn trọng khu vườn của bạn.

 

Không cần hình phạt, đây là cách giúp trẻ ngoan hơn mà các mẹ dạy con theo phương pháp Montessori đã áp dụng - Ảnh 5

Bạn sẽ không cần phải thuyết giảng hay la mắng vì những hậu quả tự nói lên tất cả (Ảnh minh họa).

Tình huống 4: Con trai giận dữ mỗi khi bé đến giờ phải về nhà sau khi chơi ở nhà bạn

Hậu quả: Bạn nói sẽ không cho con sang nhà bạn chơi nữa cho đến khi con ra về vui vẻ.

Tình huống 5: Con bạn liên tục ra khỏi giường vào ban đêm, đánh thức bạn nhiều lần

Hậu quả: Sáng hôm sau, bạn giải thích với con rằng mẹ quá mệt mỏi để làm bánh mì kẹp trứng bởi đã thức giấc rất nhiều lần trong đêm nên bữa sáng nay chỉ đơn giản có bánh mì nướng hoặc ngũ cốc.

Để phương pháp này hiệu quả, bạn cần đảm bảo con bạn hiểu được mối liên quan giữa hậu quả và hành vi của trẻ như thế nào. Không giống như hình phạt, điều này không làm đứa trẻ xấu hổ hoặc khiến con sợ hãi. Nó đơn giản truyền thông điệp rằng mỗi hành động đều có hậu quả của nó. Bạn sẽ không cần phải thuyết giảng hay la mắng vì những hậu quả tự nói lên tất cả.

Bạn đang xem bài viết trong chuyên mục Nuôi dạy con trên Phụ nữ và gia đình Xem thêm bài viết liên quan :
Nhờ giãn cữ bú, cai ti đêm, mẹ Sài Gòn đã luyện con ngủ xuyên đêm 11 tiếng từ khi 3 tháng tuổi
Chị Mai Ly luyện con ngủ xuyên đêm thành công nhờ phương pháp đơn giản: giãn cữ, cắt dần các cữ đêm và giúp con...
XEM TIẾP
Hiểm họa khôn lường: Nuốt quà sinh nhật mẹ mua, bé gái 6 tuổi suýt chết vì thủng 4 lỗ ở ruột
Nhân dịp sinh nhật, mẹ mua cho bé gái bộ đồ xếp hình có nhiều viên bi nam châm. Trong lúc vui chơi, bé vô...
XEM TIẾP
Khoe dáng ngủ kì lạ của con, các mẹ vừa bịt miệng cười xong lại lo lắng điều chính đáng này
Dù ai cũng công nhận dáng ngủ của bé rất hài hước và "bá đạo", tuy nhiên nhiều mẹ lại lo lắng cho tương lai...
XEM TIẾP
bi-hari-quan-ly-tai-chinh-tran-thanh-cam-thay-hen-ha-khi-khong-co-tien-tra-cuoc-taxi
Trấn Thành lên tiếng kể khổ vì bị bà xã Hari quản lý tài chính chặt chẽ.
quang-hai-duc-chinh-lay-loi-troll-fans-truoc-tran-chung-ket-aff-cup-2018
Quang Hải tự tin khoe rằng mình sắp thực hiện màn bơi bướm 50m trong sự cổ vũ nhiệt tình... ...
xich-mich-tren-truong-quay-voi-truong-giang-hari-won-tuyen-bo-bo-dan
'Tôi toàn làm nhiều còn Hari Won làm ít, nhưng lương của Hari Won lại rất nhiều. Thế thì Hari... ...
du-doan-malaysia-thang-chung-ket-aff-cup-ca-tien-tri-nhan-cai-ket-dang
Liên tục dự đoán tuyển Malaysia thắng tuyển Việt Nam trong trận chung kết AFF Cup 2018, chú cá tiên... ...
ho-ngoc-ha-ho-henh-de-lo-vong-mot-day-goi-cam
Trong một giây hớ hênh, cô đã khoe trọn đôi gò bồng đảo trước mặt nhiều người. Phát hiện ra... ...
ninh-duong-lan-ngoc-lan-dau-thua-nhan-chuyen-tinh-cam-voi-chi-dan-tren-song-truyen-hinh
Nàng 'Cám' Lan Ngọc đã thừa nhận đang hẹn hò cùng Chi Dân và từng là bạn gái của La... ...
clip-chien-si-csgt-da-nang-giup-day-xe-oto-bi-chet-may-duoc-chia-se-tren-mang
Clip: Chiến sĩ CSGT Đà Nẵng giúp đẩy xe ôtô bị chết máy được chia sẻ trên mạng.
nha-mat-dien-bo-dua-con-gai-den-ga-tau-dien-ngam-lam-het-bai-tap-moi-ve
Nhà mất điện, bố đưa con gái đến ga tàu điện ngầm làm hết bài tập mới về.
xem-lai-khoanh-khac-dang-quang-day-cam-xuc-cua-tan-hoa-hau-the-gioi-2018
Cùng nhìn lại khoảnh khắc đăng quang của Tân Hoa hậu Thế Giới 2018 - Vanessa Ponce.
bi-chu-re-danh-roi-co-dau-nga-chong-vo-giua-duong
Chiếc xe đang bon bon trên đường với niềm vui hớn hở của cặp đôi thì một sự cố bất... ...
minh-tu-nhan-cup-tu-missosology-bat-khoc-xin-loi-khan-gia-viet-nam
Minh Tú nhận cúp từ Missosology, bật khóc xin lỗi khán giả Việt Nam vì kết quả thi không như... ...
nguoi-dep-mexico-dang-quang-miss-world-2018-tieu-vy-dung-chan-o-top-30
Người đẹp đến từ Mexico đã chính thức trở thành Tân Hoa hậu Thế giới - Miss World 2018.