Vì sao sau tuổi 40, cơ thể nhiều người xuất hiện “mùi lạ” khó loại bỏ?

Không ít người từng nhận thấy cơ thể người trung niên và cao tuổi có một mùi đặc trưng khá khó mô tả. Nó không giống hoàn toàn mùi mồ hôi thông thường, cũng không đơn thuần là mùi do quần áo hay môi trường mà thường tạo cảm giác hơi nồng và “cũ”.

Quá trình này liên quan đến sự thay đổi về thành phần dầu trên da và hoạt động oxy hóa khi cơ thể bước vào giai đoạn lão hóa thay vì đơn giản phản ánh thói quen vệ sinh cá nhân.

Điều này có thể xuất hiện sớm hơn nhiều so với suy nghĩ của mọi người. Từ khoảng tuổi 40, những biến đổi trên da có thể làm gia tăng một hợp chất mang tên 2-nonenal, được cho là một trong những yếu tố góp phần tạo nên mùi cơ thể đặc trưng theo tuổi tác.

Thủ phạm gây “mùi người già”

“Mùi người già” thường bị quy cho việc vệ sinh cơ thể không kỹ nhưng các nghiên cứu cho thấy hiện tượng này có liên quan đến những biến đổi sinh lý diễn ra trên da khi con người bước vào tuổi trung niên.

Một trong những hợp chất được chú ý là 2-nonenal. Theo nghiên cứu thuộc tập đoàn mỹ phẩm Shiseido (Nhật Bản) công bố công trình trên Journal of Investigative Dermatology, trong đó xác định sự hiện diện của hợp chất này trong mùi cơ thể của con người.

2-nonenal được mô tả có mùi đặc trưng gợi liên tưởng đến dầu mỡ hoặc cỏ khô. Hợp chất này gần như không được phát hiện ở người trẻ trong độ tuổi 20-30 nhưng có xu hướng xuất hiện nhiều hơn khi bước qua tuổi 40. Đây được xem là một trong những yếu tố góp phần tạo nên sự thay đổi mùi cơ thể theo quá trình lão hóa.

Sự gia tăng 2-nonenal có liên quan đến những thay đổi về thành phần bã nhờn trên da. Khi tuổi tác tăng, quá trình chống oxy hóa tự nhiên của cơ thể cũng có thể suy giảm, tạo điều kiện để các loại axit béo không bão hòa trên bề mặt da bị oxy hóa. Trong đó, axit palmitoleic thuộc nhóm omega-7 có thể tham gia vào quá trình tạo thành 2-nonenal.

Một đặc điểm khiến hợp chất này khó xử lý là 2-nonenal không tan trong nước. Vì vậy, việc tắm rửa bằng nước và các sản phẩm làm sạch thông thường không phải lúc nào cũng loại bỏ hoàn toàn các phân tử gây mùi. Điều này phần nào lý giải vì sao mùi cơ thể liên quan đến tuổi tác có thể vẫn tồn tại dù một người duy trì thói quen vệ sinh đều đặn.

Có thể kiểm soát “mùi người già” bằng cách nào?

Thay vì chỉ dùng nước hoa để che mùi, việc kiểm soát mùi cơ thể theo tuổi tác nên tập trung vào cả chăm sóc da, chế độ ăn uống và vệ sinh các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với cơ thể.

Ưu tiên sản phẩm làm sạch phù hợp

Một số nghiên cứu về kiểm soát mùi cơ thể đã chú ý đến các thành phần thực vật như tannin từ quả hồng và polyphenol trong trà xanh. Những hợp chất này được nghiên cứu về khả năng tương tác với các phân tử gây mùi, qua đó hỗ trợ giảm mùi trên da. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào công thức sản phẩm và nồng độ hoạt chất.

Tăng cường thực phẩm giàu chất chống oxy hóa

Vì quá trình oxy hóa chất béo trên da có liên quan đến sự hình thành các hợp chất gây mùi, chế độ ăn giàu rau củ, trái cây và các nguồn cung cấp vitamin C, vitamin E có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe làn da. Một số nghiên cứu gần đây cũng đang tìm hiểu các hợp chất phenolic trong rau củ có màu tím, trong đó có cà tím, đối với khả năng tác động đến 2-nonenal.

Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố năm 2025 ghi nhận một số hợp chất có nguồn gốc từ cà tím có khả năng làm giảm 2-nonenal trong điều kiện phòng thí nghiệm. Phát hiện này mới dừng ở cấp độ nghiên cứu và chưa đồng nghĩa với việc ăn cà tím có thể trực tiếp loại bỏ “mùi người già” ở con người, nhưng mở ra hướng tiếp tục nghiên cứu về cách kiểm soát hợp chất gây mùi này.

Chú ý đến quần áo và đồ dùng cá nhân

Các phân tử gây mùi có thể lưu lại trên vải và những vật dụng tiếp xúc thường xuyên với cơ thể. Vì vậy, quần áo, khăn, ga giường, vỏ gối nên được giặt và thay định kỳ, đặc biệt khi đã xuất hiện mùi dai dẳng. Với những chất liệu dễ giữ dầu và mùi, có thể lựa chọn sản phẩm giặt phù hợp với khả năng làm sạch cặn bã nhờn.

Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ chiên rán và thực phẩm quá nhiều chất béo, uống đủ nước và giữ da sạch, khô thoáng cũng là những biện pháp đơn giản giúp kiểm soát mùi cơ thể. Quan trọng hơn, “mùi người già” không phải dấu hiệu cho thấy một người vệ sinh kém mà có thể là một phần của những thay đổi tự nhiên khi cơ thể bước vào quá trình lão hóa.