Ai nên hạn chế uống cà phê?

Tuy nhiên, cà phê không phải thức uống phù hợp với tất cả mọi người. Đặc biệt, những người thuộc 8 nhóm dưới đây cần thận trọng khi sử dụng caffeine.Tuy nhiên, cà phê không phải thức uống phù hợp với tất cả mọi người. Đặc biệt, những người thuộc 8 nhóm dưới đây cần thận trọng khi sử dụng caffeine.

Cà phê có thực sự tốt cho sức khỏe?

Caffeine trong cà phê có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp cơ thể tỉnh táo và giảm cảm giác buồn ngủ. Đây cũng là lý do nhiều người có thói quen uống cà phê để bắt đầu ngày làm việc hoặc duy trì sự tập trung.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận mối liên hệ giữa việc uống cà phê ở mức vừa phải với nguy cơ thấp hơn của một số bệnh như tiểu đường tuýp 2 và một số loại ung thư.

Một nghiên cứu của nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Tô Châu (Trung Quốc) thậm chí cho thấy cà phê có thể làm giảm một phần tác động bất lợi của việc ngồi lâu. Theo nghiên cứu, những người ngồi từ 6 giờ trở lên mỗi ngày và không uống cà phê có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân cao hơn 1,58 lần so với nhóm ngồi dưới 6 giờ mỗi ngày và có uống cà phê.

Dù vậy, những kết quả này không có nghĩa ai cũng nên uống cà phê. Khả năng dung nạp caffeine của mỗi người khác nhau và một số đối tượng có thể gặp tác dụng phụ rõ rệt hơn.

Người mất ngủ, ngủ không ngon

Caffeine có tác dụng kích thích sự tỉnh táo bằng cách tác động lên các thụ thể liên quan đến cảm giác buồn ngủ. Vì thế, uống cà phê quá muộn trong ngày có thể khiến một số người khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ không sâu.

Caffeine được cơ thể hấp thụ khá nhanh, thường đạt nồng độ cao nhất trong vòng 15 phút đến 2 giờ sau khi uống. Ở người trưởng thành, thời gian bán thải của caffeine thường khoảng 2,5-4,5 giờ.

Với người khỏe mạnh, uống cà phê trước giờ ngủ khoảng 5 giờ thường ít ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tuy nhiên, những người vốn mất ngủ, ngủ kém hoặc mắc rối loạn giấc ngủ có thể nhạy cảm hơn với caffeine. Nhóm này nên hạn chế cà phê, đặc biệt vào buổi chiều và tối.

Người bị rối loạn nhịp tim

Sau khi uống cà phê, một số người có thể cảm thấy tim đập nhanh hơn. Đây có thể là phản ứng bình thường với caffeine nhưng cần đặc biệt lưu ý nếu người uống vốn có bệnh lý tim mạch hoặc rối loạn nhịp tim.

Một số nghiên cứu cho thấy lượng caffeine dưới 400 mg/ngày có thể vẫn an toàn với phần lớn người trưởng thành, kể cả một số người có nguy cơ rối loạn nhịp tim. Tuy nhiên, người mắc rối loạn nhịp tim nghiêm trọng hoặc quá nhạy cảm với caffeine nên hạn chế hoặc tránh sử dụng.

400 mg caffeine tương đương khoảng 2-3 cốc cà phê rang xay cỡ lớn, nhưng hàm lượng caffeine thực tế còn phụ thuộc vào loại cà phê và cách pha.

Người mắc bệnh dạ dày

Cà phê có thể kích thích đường tiêu hóa và làm tăng tiết axit dạ dày.

Với người khỏe mạnh, tác động này thường không đáng kể. Nhưng ở người mắc viêm loét dạ dày, tăng tiết axit hoặc trào ngược dạ dày - thực quản, uống cà phê thường xuyên hoặc quá nhiều có thể khiến các triệu chứng như ợ nóng, trào ngược, buồn nôn, đau rát vùng thượng vị trở nên rõ rệt hơn.

Nếu nhận thấy các triệu chứng tiêu hóa xuất hiện hoặc tăng lên sau khi uống cà phê, nên giảm lượng sử dụng hoặc tạm ngừng.

Người mắc hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích thường gây các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón.

Caffeine có thể kích thích nhu động ruột, khiến đại tràng hoạt động mạnh hơn. Vì vậy, với người mắc hội chứng ruột kích thích, uống cà phê có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa, đặc biệt là tình trạng đi ngoài hoặc tiêu chảy.

Những người thường xuyên gặp các triệu chứng này sau khi uống cà phê nên cân nhắc giảm lượng caffeine.

Người bị loãng xương

Caffeine có thể làm giảm nhẹ khả năng hấp thu canxi và tăng lượng canxi đào thải qua nước tiểu. Tuy nhiên, ở người khỏe mạnh, tác động này thường không đáng kể nếu chế độ ăn vẫn cung cấp đủ canxi.

Do đó, không nên hiểu rằng uống cà phê ở mức vừa phải sẽ trực tiếp gây loãng xương.

Tuy nhiên, với những người đã mắc loãng xương, việc uống quá nhiều cà phê không được khuyến khích. Nhóm này nên chú ý bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D, đồng thời hạn chế caffeine theo hướng dẫn của bác sĩ.

Người mắc bệnh tăng nhãn áp

Một số nghiên cứu cho thấy caffeine có thể khiến nhãn áp tăng tạm thời ở một số người. Với người mắc bệnh tăng nhãn áp, sự gia tăng nhãn áp có thể làm tăng nguy cơ tổn thương dây thần kinh thị giác.

Vì vậy, người mắc tăng nhãn áp nên trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp và không nên uống quá nhiều cà phê trong ngày.

Trẻ em và thanh thiếu niên

Trẻ em và thanh thiếu niên có khả năng chuyển hóa caffeine khác người trưởng thành. Caffeine có thể gây mất ngủ, bồn chồn, tim đập nhanh và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Đặc biệt, trẻ đang trong giai đoạn phát triển cần hạn chế những thức uống chứa nhiều caffeine như cà phê, trà đặc và một số loại nước tăng lực.

Một số hướng dẫn của Trung Quốc khuyến cáo trẻ từ 12 tuổi trở xuống không nên sử dụng caffeine. Với trẻ em, tốt nhất không nên tạo thói quen uống cà phê thường xuyên.

Phụ nữ mang thai và cho con bú

Phụ nữ mang thai cần đặc biệt chú ý lượng caffeine tiêu thụ mỗi ngày. Một số tổ chức y tế quốc tế cho rằng phụ nữ mang thai có thể sử dụng một lượng caffeine giới hạn, thường khoảng 150-300 mg/ngày tùy khuyến cáo.

Tuy nhiên, caffeine có thể đi qua nhau thai và thai nhi chưa có khả năng chuyển hóa caffeine hiệu quả như người trưởng thành. Vì vậy, phụ nữ mang thai không nên lạm dụng cà phê.

Với những người vốn không có thói quen uống cà phê, không cần thiết phải bắt đầu sử dụng trong thai kỳ. Những người thường xuyên uống trước đó nên kiểm soát lượng caffeine và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cần.

Uống cà phê thế nào để không gây hại?

Cà phê có thể mang lại một số lợi ích nếu được sử dụng hợp lý, nhưng “càng uống nhiều càng tốt” hoàn toàn không đúng.

Với người trưởng thành khỏe mạnh, nhiều khuyến cáo cho rằng tổng lượng caffeine nên được kiểm soát ở mức không quá 400 mg/ngày. Tuy nhiên, mức phù hợp còn phụ thuộc vào cơ địa, tình trạng sức khỏe, loại cà phê và hàm lượng caffeine trong từng sản phẩm.

Đáng lưu ý, những nghiên cứu nói về lợi ích sức khỏe của cà phê thường tập trung vào cà phê nguyên chất hoặc cà phê ít đường, thay vì các loại đồ uống cà phê chứa nhiều đường, siro, kem béo.

Đặc biệt, người mất ngủ, mắc bệnh tim mạch, bệnh dạ dày, hội chứng ruột kích thích, loãng xương, tăng nhãn áp, trẻ em và phụ nữ mang thai nên thận trọng hơn khi sử dụng.