Tìm hiểu ý nghĩa Tết Đoan Ngọ của người Việt

25/05/2017 09:58

Mặc dù rất phổ biến nhưng không có nhiều người hiểu rõ ý nghĩa Tết Đoan Ngọ của người Việt. Nếu cũng nằm trong số đó thì bạn không nên bỏ qua bài viết này!

Tết Đoan Ngọ hay còn được gọi với cái tên dân dã là Tết diệt sâu bọ, là một trong hai ngày tết quan trọng và ý nghĩa nhất đối với người Việt Nam, chỉ đứng sau Tết Nguyên Đán. Từ thời xa xưa, ý nghĩa Tết Đoan Ngọ không chỉ bao gồm tục lệ diệt sâu bọ với mong muốn loại bỏ giun sán ra khỏi cơ thể mà đây còn là dịp để người dân cảm tạ tổ tiên, Trời Đất vì một mùa màng bội thu và cây trái trĩu quả. 

Ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ qua tục diệt sâu bọ

Nếu được hỏi về ý nghĩa ngày Tết Đoan Ngọ, đa phần mọi người đều có thể trả lời ngay là giết sâu bọ. Vào những ngày gần đến tết, hầu như tất cả mọi người đều truyền tai nhau về những món đồ cúng cần cho ngày tết, mua những gì, ở đâu để đảm bảo chất lượng, nên ăn gì để diệt hết sâu bọ hay tránh kiêng cữ những gì để lũ sâu bọ không có “đường thoát”.

Hoa quả ngày Tết Đoan Ngọ
Hoa quả ngày Tết Đoan Ngọ. Nguồn: Internet.

Phổ biến nhất vẫn là vào sáng sớm ngày Tết Đoan Ngọ, mọi người sẽ thức dậy với một tâm thái rằng không được đặt chân xuống đất, súc miệng 3 lần thật sạch và phải ăn một quả trứng vịt luộc rồi mới được bước chân ra khỏi giường. Tiếp đó, ai cũng phải ăn một bát cơm rượu nếp thật no căng để lũ sâu bọ trong người “say” và chén tiếp trái cây để chúng không thể nào “ngóc đầu” lên được. Thậm chí, để tăng ý nghĩa ngày Tết Đoan Ngọ, nhiều gia đình còn uống rượu pha ít tam thất để tiêu độc hay bôi một lớp bột thần sa vào hai bên thái dương hoặc ở bụng.

Nhiều tài liệu còn ghi chép rằng chính ra trong văn hóa người việt, Tết Đoan Ngọ mới đích thực là tết Hàn thực vì thức ăn đa phần đều nguội và mang tính hàn để chống nóng. Trong khi đó, ngày 3 tháng 3 vốn dĩ là tết Ca hát, sau dần chuyển thành tết ăn bánh trôi - chay chứ thực chất không phải là tết ăn thức ăn nguội.

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ của người Việt qua tục đi hái thuốc

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ của người Việt qua tục đi hái thuốc
Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ của người Việt qua tục đi hái thuốc. Nguồn: Baonghean.vn

Theo tục lệ, sau khi cúng gia tiên xong, vào đúng giờ ngọ (tức 12h trưa), người dân ở các vùng thôn quê sẽ rủ nhau đi hái lá thuốc. Mỗi loại thảo mộc đều có tính dược riêng và vào thời điểm này trong ngày Đoan Dương, dược tính của chúng sẽ đạt mức cao nhất. Do vậy, nếu hái lá thuốc vào lúc 12h ngày Tết Đoan Ngọ sẽ có tác dụng chữa bệnh rất tốt, đặc biệt là các bệnh về đường ruột hay cảm cúm.

Thông thường, các loại thảo mộc được hái nhiều nhất đó là lá trà, ngải cứu, đinh lăng, rau ngò, lá mua, ích mẫu, tử tô, kinh giới, lá bưởi, lá cam, tỏi, gừng, trầu không, bồ công anh, lá sen hay lá vối. Đối với người dân thành phố, không có điều kiện để lên rừng hái lá thì vào ngày này, mọi người thường ra chợ mua sẵn các loại lá về nhà. Sau đó, đến 12h trưa ngày mùng 5 sẽ đem ra phơi khô rồi bọc lại, cất để dùng khi ốm đau, bệnh tật.

Mặc dù chưa có một cơ sở khoa học nào cho niềm tin này nhưng từ bao đời nay, tục đi hái thuốc vào ngày Tết Đoan Ngọ đã trở thành một phần trong văn hóa truyền thống người Việt.

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ qua tục cúng bái

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ qua tục cúng bái
Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ qua tục cúng bái. Nguồn: Internet.

Nhắc đến ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ là không thể không khắc đến tục cúng bái. Trước khi đến ngày này, các gia đình sẽ rộn ràng với việc sắm sửa đồ cúng, từ trái cây, thịt vịt, cơm rượu nếp cho đến bánh tro hay chè trôi nước. Thậm chí, một số nhà còn đầu tư mua nguyên liệu về nhà để tự chế biến các món ăn truyền thống như bánh tro hay bánh trôi nước thay vì mua sẵn ngoài chợ.

Song song với tục cúng bái gia tiên, ý nghĩa tết Đoan Ngọ của người Việt còn thấm đượm qua tục thăm viếng thầy lang hay người thân, bạn bè, hàng xóm, đặc biệt là thăm thầy cô giáo cũ. Mặc dù đã trải qua biết bao biến đổi về thời cuộc nhưng tết Đoan Ngọ vẫn tồn tại trong lòng người dân đất Việt như là một phong tục đẹp với ý nghĩa thiêng liêng về đạo lý làm người và ăn sâu vào tâm trí bao thế hệ.

 

 

>> Xem thêm: Mách bạn cách làm bánh trôi nước mùng 5 tháng 5 cho cả nhà thưởng thức

Tin nổi bật
giam-doc-benh-vien-san-nhi-bac-ninh-tiet-lo-nguyen-nhan-ban-dau-khien-4-chau-be-so-sinh-tu-vong
giam-doc-benh-vien-san-nhi-bac-ninh-tiet-lo-nguyen-nhan-ban-dau-khien-4-chau-be-so-sinh-tu-vong
Theo ông Nam, 4 trường hợp bé sơ sinh tử vong sáng 20/11 tại bệnh viện đều là những trẻ sinh non, sau sinh suy hô hấp nặng. Sau khi nhận được thông ti ...
cau-chuyen-xuc-dong-ngay-20-11-co-giao-khong-chong-nuoi-giac-mo-den-lop-cho-hoc-sinh-ngheo-suot-27-nam
cau-chuyen-xuc-dong-ngay-20-11-co-giao-khong-chong-nuoi-giac-mo-den-lop-cho-hoc-sinh-ngheo-suot-27-nam
Hơn 27 năm qua, lớp học tình thương của cô giáo Thảo luôn đông đúc học trò nghèo. Biết bao thế hệ đã nên người, thành đạt và trở về tiếp tục sự nghiệp ...
bo-dem-nao-cung-dai-dam-me-thich-thay-do-tuy-tien-co-con-gai-thac-mac-co-phai-nha-nao-cung-nhu-vay-khong
bo-dem-nao-cung-dai-dam-me-thich-thay-do-tuy-tien-co-con-gai-thac-mac-co-phai-nha-nao-cung-nhu-vay-khong
Mỗi ngày, cô bé đều phải chứng kiến cảnh bố mình đái dầm khắp mọi nơi, mẹ thay đồ tùy tiện trước mặt con trai lẫn con gái. Những điều này diễn ra nhiề ...