Đại học không phải là con đường duy nhất!

Vào đại học là niềm mơ ước của rất nhiều người và đại học cũng là con đường dẫn đến thành công nhanh nhất. Tuy nhiên, cần nhận thức rằng, không nhất thiết phải vào đại học mới đến được với thành công.

Tư tưởng bằng cấp ăn sâu vào tiềm thức người Việt Nam

Năm nào kì thi Đại học cũng diễn ra và chắc chắn các bạn trẻ cũng trăn trở, suy nghĩ rất nhiều về tương lai, công việc của các bạn sau này. Bản thân các bậc phụ huynh cũng rất đau đầu trước mỗi quyết định của con cái.

Khảo sát ý kiến của 50 bạn trẻ và phụ huynh vừa tham gia kỳ thi đại học tại các trường Đại học Sư phạm, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Kinh tế, Đại học Luật trên địa bàn TP.HCM thì có đến 80% các bạn trẻ và phụ huynh nghĩ rằng, nếu không có tấm bằng đại học trong tay thì sẽ rất khó tìm được một công việc tử tế lương cao.


Có được tấm bằng đại học trong tay luôn là niềm mơ ước của nhiều bạn trẻ và phụ huynh

Kết quả khảo sát trên không bất ngờ khi từ lâu, xã hội Việt Nam đã có một niềm tin rất bền vững: Học đại học là con đường duy nhất để thành đạt. Muốn có công việc tử tế, tương lai tươi sáng thì phải học đại học. Vì vậy, cho con học đại học là ước muốn tha thiết của nhiều bậc làm cha, làm mẹ. Ước mơ tốt nghiệp đại học để có một cuộc sống tốt hơn, vẫn là ước muốn cao đẹp của thế hệ trẻ.

Trao đổi về vấn đề này, thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền, giảng viên Đại học Sư phạm TP.HCM, hiện đang học tiến sĩ tại Anh cho rằng, tư tưởng này cũng xuất hiện ở các quốc gia khác chứ không riêng Việt Nam. Trong những ngày này, khi các em học sinh Việt Nam đang bước vào kỳ thi đại học khốc liệt thì đồng loạt các trường đại học tại Anh cũng đang tưng bừng với các ngày hội thông tin tuyển sinh, giới thiệu trường (Open Days).


Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền, giảng viên Đại học Sư phạm TP.HCM, hiện đang học tiến sĩ tại Anh

Có khác là ở Anh hàng vạn em học sinh cùng phụ huynh đã đến các trường đại học tham quan, nghe giới thiệu chi tiết về các khoá học, điều kiện sống, học tập ở đó trước khi quyết định nộp hồ sơ ứng tuyển, còn ở Việt Nam các bậc phụ huynh và học sinh chọn trường, chọn ngành lại bằng cách "nghe nói" qua người này người kia. Cũng do không tìm hiểu kỹ về trường đại học ứng tuyển nên nhiều bậc phụ huynh và học sinh Việt Nam đã chọn nhầm trường, vào học rồi mới thấy trường không tốt như mọi người ca ngợi, nghe nói ngành đó hot nhưng ra trường lại không biết có thể làm được việc gì,..

Niềm tin học đại học là con đường duy nhất để thành đạt không sai khi hiện nay, trên toàn thế giới, phần lớn thông tin tuyển dụng việc làm lao động trí óc đều đòi hỏi trình độ đại học, phần lớn những người thành đạt trong xã hội đều tối thiểu có bằng cử nhân, kỹ sư trong tay.

Với xã hội coi trọng bằng cấp và truyền thống khoa cử như Việt Nam, việc vào được đại học càng trở nên quan trọng hơn nữa. Có con cái thi đỗ đại học, lấy được bằng đại học là niềm tự hào của không ít ông bố, bà mẹ Việt Nam. Ngược lại, con thi rớt đại học thì trở thành nỗi thất vọng lớn, thậm chí có người cho rằng đó là một sự xấu hổ cho gia đình. Với nhiều em học sinh, không vào được đại học tựa như đặt dấu chấm hết cho cuộc đời.

Có bằng đại học, có bảo đảm cho sự thành công cho tương lai của cá nhân? 

Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh hàng chục vạn thanh niên Việt Nam sở hữu bằng đại học trong tay mà vẫn thất nghiệp. Đi dạy gần 10 năm ở các trường đại học, thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền nhận thấy: rất nhiều em sinh viên đã lọt qua cánh cửa hẹp để vào các trường đại học tử tế nhưng hoàn toàn không thích thú gì với việc học hành, cũng không có bất cứ định hướng rõ ràng nào về công việc mình sẽ làm trong tương lai. Những cái bóng vật vờ lên lớp, ì ạch vượt qua các bài kiểm tra, các kỳ thi để lấy được cái bằng không hiếm trên các giảng đường đại học. Có vẻ như môi trường đại học không phải là lựa chọn phù hợp cho các em, thế nên, suốt quãng thời gian học đại học, các em không tích lũy được đủ kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết để đáp ứng các yêu cầu công việc của xã hội. Kết quả, các em dù có bằng đại học vẫn thất bại trong nghề nghiệp.

"Ngược lại, tôi chứng kiến nhiều em học sinh quyết định từ bỏ đeo đuổi thi vào đại học, rẽ hướng sang các trường dạy nghề, trung cấp nghề, học các khoá ngắn hạn nhưng lại rất thành công.

Từng dạy cho sinh viên hệ trung cấp ngành du lịch- nhà hàng- khách sạn, tôi hoàn toàn nhất trí với cách lựa chọn ngành lẫn nghề của các em: phù hợp với sở thích lẫn năng lực. Học môn nào chữ nghĩa nhiều là các em khổ sở vì khó hiểu nhưng những thao tác nấu nướng, tiếp tân, phục vụ thì tiếp thu nhanh hơn cả tôi.

Nhiều em sau đó thành đầu bếp ở các nhà hàng, khách sạn cao cấp mà mức lương bỏ xa cả giảng viên đại học, bác sĩ, kỹ sư. Em nào không xuất sắc, chỉ cần thạo nghề cũng chưa phải thất nghiệp ngày nào, mức lương ở một nhà hàng nhỏ hay khu nghỉ dưỡng cũng gấp đôi nhân viên văn phòng bình thường.

Tôi cũng biết các học viên ở các trường nghề học các ngành hàn, tiện, may, sửa xe máy, trang điểm... thôi nhưng tìm việc không khó. Cử nhân vật lộn 4 năm, ra trường cũng lương 4-5 triệu đồng/ tháng, các em cũng kiếm được số tiền tương đương dễ dàng. Có em làm thuê vài năm lấy kinh nghiệm rồi tự mở quán ăn, nhà hàng, xưởng riêng, ban đầu làm nhỏ nhỏ, sau mở rộng dần.

Nói như vậy không có nghĩa là khuyên các bạn trẻ từ bỏ đại học, mà tôi muốn các bạn trẻ hãy dũng cảm chọn những hướng đi phù hợp với khả năng bản thân, sở thích và đam mê của bản thân, hoàn cảnh gia đình, nhu cầu xã hội. 

Trên đời, có tỷ thứ cần học, trăm cách để học và việc học phải diễn ra cả đời. Điều quan trọng là bạn phải luôn nhớ: Dù bạn ở đâu, làm gì thì cũng cần phải Học, ko chỉ học ở trường lớp, mà còn học ở ngoài xã hội, ko chỉ học ở thầy cô, cha mẹ mà còn học ở bất cứ người nào bạn gặp. Ai cũng có thể cho chúng ta một điều quý giá để học hỏi." Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền nhắn nhủ.


Lựa chọn nghề nghiệp phù hợp năng lực và sở thích mới quyết định sự thành công của mỗi người

Thay đổi cách nhìn về người thành đạt

Chương trình đại học là lý tưởng để trang bị những kiến thức, kỹ năng cho cá nhân tham gia vào các hoạt động xã hội, điều này, ngay cả những người thành công dù bỏ ngang chương trình đại học như Bill Gates (sáng lập Microsoft), Steve Jobs (cha đẻ của iPhone, iPad, iPod), Mark Zuckerberg (phát minh mạng xã hội Facebook) để tập trung sự nghiệp sáng tạo cũng thừa nhận.

Dù vậy, vào đại học không phải là con đường duy nhất để lập thân, lập nghiệp của tuổi trẻ. Các nhà văn như Nam Cao, Tô Hoài,... đều chưa qua giảng đuờng đại học nhưng vẫn trở thành nhà văn nổi tiếng. Đối với họ, cuộc sống chính là trường đại học chân chính.

Vào năm 20 tuổi, Bill Gates đã bỏ dở việc học, từ giã giảng đường đại họ Harvard, bắt tay vào việc viết những dòng mã lệnh cho hệ điều hành đầu tiên trên máy tính. Dù không học hết đại học, Bill Gates vẫn trở thành người đồng sáng lập, chủ tịch tập đoàn và kiến trúc sư trưởng của tập đoàn Microsoft nổi tiếng, đồng thời là một trong những người giàu nhất thế giới. Như vậy, trong thực tế có nhiều người không qua trường đại học hoặc rời bỏ trường đại học nhưng vẫn là người thành đạt trong cuộc sống.

Phải nhìn nhận vấn đề rằng, xã hội có sự phân công lao động rõ ràng và cần con người làm việc ở nhiều vị trí khác nhau, trong đó, có nhiều vị trí không nhất thiết phải được đào tạo bằng chương trình đại học kéo dài nhiều năm. Học tập là cần thiết nhưng con người có thể học bằng nhiều cách khác nhau, trong đó, quan trọng nhất là tự học. Ngoài ra, mỗi cá nhân cũng có những năng lực và niềm đam mê khác nhau, không thành công hay không theo đuổi con đường học đại học, họ vẫn có thể phát triển bản thân ở những con đường khác.

Có chăng là xã hội Việt Nam cần phải thay đổi cách nhìn về một người thành đạt, không nhất thiết phải chức vụ cao, bằng cấp nhiều mới đáng được nể trọng. Bất cứ cá nhân nào lao động chân chính, tự nuôi sống bản thân, gia đình, đóng góp tích cực, khẳng định được vị trí vững chắc trong cộng đồng thì vị trí ấy dù là một đầu bếp, một thợ sửa xe, một thợ may hay một thợ trang điểm đều đáng tự hào.

Lê Thanh
Theo phununews
Phụ nữ và gia Fanpage

Có thể bạn quan tâm