Bạn đã biết gì về ung thư buồng trứng?

26/03/2015 16:22

Gần đây, thông tin về nữ diễn viên Angelina Jolie quyết định phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng nhằm ngăn chặn nguy cơ ung thư đang trở thành một mối quan tâm của nhiều phụ nữ trong độ tuổi trước và sau mãn kinh. Vậy ung thư buồng trứng là gì? Và các triệu chứng, cách điều trị là gì?

Ung thư buồng trứng là tên gọi chung của bệnh ung thư phát triển ở bất cứ bộ phận nào của buồng trứng. Đa phần ung thư buồng trứng phát sinh từ các tế bào biểu mô (lớp ngoài) của buồng trứng. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, đây là loại ung thư phổ biến nhất trong số 8 chứng ung thư ở Mỹ. Ở nước Anh, ung thư buồng trứng là bệnh ung thư phổ biến thứ năm ở nữ giới, sau ung thư vú, ung thư ruột, ung thư phổi và ung thư tử cung.

Khoảng 5.500 phụ nữ ở Anh và 21.000 phụ nữ tại Mỹ được chẩn đoán mắc bệnh ung thư buồng trứng mỗi năm. Trên thế giới, khoảng 140.000 phụ nữ chết vì ung thư buồng trứng mỗi năm.

Thật đáng buồn là tỷ lệ sống sót của bệnh nhân mắc căn bệnh này chỉ là 46% ở các nước phát triển nhất. Tuy nhiên, theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ sống của bệnh nhân có thể lên đến 93%.

Bạn đã biết gì về ung thư buồng trứng? - Ảnh 1

Các khối u ác tính và lành tính

Những khối u có sự tăng trưởng hạn chế thường được coi là lành tính. Các khối u ác tính thì không như vậy, chúng sẽ phát sinh 2 vấn đề, một là là các tế bào ung thư sẽ di chuyển khắp cơ thể bằng cách sử dụng hệ thống máu hoặc bạch huyết, phá hủy các mô khỏe mạnh - quá trình này được gọi là di căn. Hai là những tế bào ung thư sẽ phát triển những mạch máu mới để nuôi sống chính nó.

Tác dụng biến thể

Khi một khối u lan sang các bộ phận khác của cơ thể và phát triển, xâm nhập và phá hủy các mô khỏe mạnh khác, nó được cho là u di căn. Di căn rất khó điều trị. Tế bào ung thư từ các cơ quan khác trong cơ thể có thể lây lan sang buồng trứng qua cơ chế di căn.

Các triệu chứng của ung thư buồng trứng là gì? 

Trong giai đoạn sớm, ung thư buồng trứng thường có các triệu chứng mơ hồ mà không dễ dàng để nhận ra. Cac triệu chứng của ung thư buồng trứng rất dễ nhầm lẫn với các dấu hiệu sinh lý hay bệnh nhẹ như hội chứng tiền kinh nguyệt, hội chứng ruột kích thích, hay một vấn đề về bàng quang tạm thời.

Sự khác biệt chính giữa bệnh ung thư buồng trứng và các rối loạn khác chính là sự kéo dài và ngày một trở nặng của những triệu chứng trên.

Sau đây là những triệu chứng ban đầu có thể có của bệnh ung thư buồng trứng:

- Đau ở vùng xương chậu

- Đau ở phần phía dưới của cơ thể

- Đau ở bụng dưới

- Đau lưng

- Chứng khó tiêu hoặc ợ nóng

- Cảm thấy đầy đủ nhanh chóng khi ăn

- Đi tiểu thường xuyên hơn và khẩn cấp hơn

- Đau khi quan hệ tình dục

- Những thay đổi ở ruột, ví dụ như táo bón

Khi ung thư buồng trứng tiến triển, nó sẽ xuất hiện thêm các triệu chứng:

- Buồn nôn

- Giảm cân

- Khó thở

- Mệt mỏi (mệt mỏi)

- Mất cảm giác ngon miệng

Ung thư buồng trứng không phải là một kẻ giết người thầm lặng. Một nghiên cứu của Trung tâm Ung thư buồng trứng, vú Úc phát hiện ra rằng 83% phụ nữ mắc căn bệnh này đã trải qua ít nhất một triệu chứng trong nhiều năm năm trước khi được chẩn đoán ra bệnh. Triệu chứng phổ biến nhất của ung thư buồng trứng là đau bụng tương tự như đau bụng kinh nhưng trầm trọng  và kéo dài hơn.

Bạn đã biết gì về ung thư buồng trứng? - Ảnh 2

Nguyên nhân của ung thư buồng trứng

Tiền sử gia đình

Phụ nữ có người thân bị mắc ung thư buồng trứng, cũng như ung thư vú, có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng so với những phụ nữ khác. Có hai gen quyết định điều này là BRCA1 và BRCA2. Gien BRCA1 làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng từ 35% đến 70%, và BRCA2 từ 10% đến 30%. Dân gốc Do Thái Ashkenazi có nguy cơ đặc biệt cao mang theo các loại đột biến gen.

Phụ nữ với người thân bị ung thư ruột kết, ung thư tuyến tiền liệt hoặc ung thư tử cung cũng có nguy cơ cao bị ung thư buồng trứng.

Sàng lọc di truyền có thể xác định xem một người có mang gen BRCA1 hoặc BRCA2 không. Mặc dù xét nghiệm này đã có từ hơn 1 thập kỷ trước đây, nhưng có rất ít phụ nữ có tiền sử gia đình ung thư ý thức được rằng mình phải đi xét nghiệm. 

Tuổi

Đa số bệnh ung thư buồng trứng xảy ra ở phụ nữ trên 65 tuổi. Phụ nữ sau mãn kinh có khả năng mắc bệnh ung thư buồng trứng nhiều hơn so với những phụ nữ tiền mãn kinh.

Tổng số lượng trứng rụng trong đời

Có một mối liên hệ giữa tổng số trứng rụng trong cuộc đời của một người phụ nữ và nguy cơ ung thư buồng trứng. Bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến tổng số là:

Chưa bao giờ mang thai: Những phụ nữ chưa bao giờ mang thai có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng so với những phụ nữ đã mang thai. 

Chưa bao giờ uống thuốc tránh thai: Những phụ nữ chưa bao giờ uống thuốc ngừa thai có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng so với những phụ nữ có uống. Uống thuốc ngừa thai trong 15 năm làm giảm một nửa nguy cơ ung thư buồng trứng. Đây là một nghiên cứu của Nhóm hợp tác về dịch tễ học được tìm thấy.

Có kinh sớm: Những người phụ nữ bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt ở tuổi còn trẻ có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng.

Mãn kinh muộn: Phụ nữ mãn kinh muộn có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng.

Các nhà khoa học tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) tìm thấy rằng sự sống còn ở những phụ nữ bị ung thư buồng trứng cũng bị ảnh hưởng bởi tuổi có kinh nguyệt và tổng số chu kỳ rụng trứng suốt đời.

Một số ca phẫu thuật phụ khoa có thể làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng

Những phụ nữ thắt ống dẫn trứng có nguy cơ ung thư thấp hơn 67% so với người khác.

Ung thư vú

Những phụ nữ đã được chẩn đoán bị ung thư vú có nguy cơ cao phát triển bệnh ung thư buồng trứng.

Thức ăn giàu chất acrylamide

Một nghiên cứu ở Hà Lan nhận thấy một mối liên hệ giữa acrylamide, một chất gây ung thư được tìm thấy trong thực phẩm giàu carbohydrate được nấu nướng quá kỹ, quá cháy. Nó cũng làm tăng nguy cơ lạc nội mạc tử cung và ung thư buồng trứng ở phụ nữ sau mãn kinh.

Bệnh béo phì / thừa cân

Bị béo phì hoặc thừa cân làm tăng nguy cơ phát triển bệnh ung thư. Một số nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng các bệnh nhân ung thư bị béo phì bệnh sẽ tiến triển nhanh hơn người bệnh có cân nặng bình thường. 

Các xét nghiệm được sử dụng để chẩn đoán ung thư buồng trứng:

Xét nghiệm máu

Có một dấu hiệu ung thư gọi là CA 125 (kháng nguyên ung thư 125) được thực hiện bởi các tế bào trong cơ thể. Nồng độ cao CA 125 có thể chỉ ra sự hiện diện của bệnh ung thư, nhưng cũng có thể là do một lý do khác, chẳng hạn như nhiễm trùng, kinh nguyệt, mang thai, lạc nội mạc tử, hoặc bệnh gan. Xét nghiệm máu này chỉ là một trong số những kiểm tra giúp các bác sỹ chẩn đoán ung thư. Nồng độ cao CA125 chưa chắc là dấu hiệu của bệnh ung thư.

Siêu âm

Đây là một thiết bị sử dụng sóng âm thanh tần số cao, tạo ra một hình ảnh trên một màn hình của buồng trứng và môi trường xung quanh. Một thiết bị siêu âm qua ngã âm đạo có thể được đưa vào âm đạo, trong khi một thiết bị bên ngoài có thể được đặt bên cạnh dạ dày. Siêu âm quét giúp bác sĩ nhìn được kích thước và kết cấu của buồng trứng, cũng như bất kỳ u nang nào nếu có.

Nội soi

Một ống nội soi được đưa vào bệnh nhân thông qua một đường rạch nhỏ ở bụng dưới. Các bác sĩ có thể kiểm tra các buồng trứng một cách chi tiết, và cũng có thể lấy sinh thiết (lấy một mẫu nhỏ của mô để kiểm tra). Bệnh nhân sẽ trải qua một cuộc gây mê toàn thân cho thủ tục này. Các bác sĩ có thể thực hiện nội soi để xác định xem ung thư đã lan rộng đến hệ thống tiêu hóa hay chưa?

Nội soi đại tràng

Nếu bệnh nhân đã chảy máu từ trực tràng, táo bón, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện một cuộc nội soi để kiểm tra ruột già (đại tràng) bằng cách đưa ống nội soi vào trực tràng.

Chụp X-quang

Thử nghiệm này sẽ giúp các bác sĩ xem ung thư đã lan đến phổi, hoặc khoang màng phổi quanh phổi hay chưa.

CT (chụp cắt lớp vi tính scan)

Một hình thức chụp X-quang nhưng tạo ra một hình ảnh 3 chiều của các khu vực mục tiêu.

MRI (chụp cộng hưởng từ)

Nam châm và sóng radio sản xuất hình ảnh 2 chiều và 3 chiều của các khu vực mục tiêu.

Phát hiện ung thư buồng trứng bằng cách kiểm tra các tế bào từ tử cung hay cổ tử cung

Bạn đã biết gì về ung thư buồng trứng? - Ảnh 3

Điều trị ung thư buồng trứng như thế nào?

Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng là phương pháp điều trị thường được thực hiện trong phần lớn các trường hợp ung thư buồng trứng, và thường là điều trị đầu tiên bệnh nhân sẽ trải qua.

Bệnh nhân sẽ phải bỏ cả hai buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, các hạch bạch huyết lân cận, và mạc nối. Hoạt động này, đôi khi được gọi là phẫu thuật cắt bỏ tử cung, có nghĩa là người phụ nữ sẽ bắt đầu thời kỳ mãn kinh của mình ngay lập tức. 

Nếu ung thư chỉ giới hạn ở 1 buồng trứng, bác sỹ có thể cắt 1 bên và để lại một bên. Người phụ nữ sẽ có cơ hội thụ thai bình thường. Nếu cả hai buồng trứng được loại bỏ, họ sẽ không thể thụ thai.

Phẫu thuật ung thư buồng trứng sẽ đòi hỏi một thời gian nằm viện lên đến hai tuần, cộng với một giai đoạn hồi phục ít nhất sáu tuần khi bệnh nhân được trở về nhà.

Hóa trị

Hóa trị là sử dụng hóa chất (thuốc) để hủy diệt của các tế bào ung thư. Thuốc gây độc tế bào ngăn ngừa các tế bào ung thư phân chia và phát triển. Hóa trị ung thư buồng trứng, cũng như hầu hết các bệnh ung thư khác, được sử dụng để nhắm mục tiêu các tế bào ung thư mà phẫu thuật không thể hoặc không loại bỏ hết.

Việc điều trị thường gồm 6 đến 12 buổi hóa trị sẽ được cách nhau 3-4 tuần để cơ thể có thời gian để phục hồi. Một phiên hóa trị thường bao gồm 3 giờ tiêm thuốc dần dần vào cơ thể, đôi khi nó có thể kéo dài đến 24 giờ. 

Giám sát phản ứng với hóa trị liệu

Kiểm tra sẽ được thực hiện để xác định hóa trị có thích nghi với cơ thể không. Điều này sẽ bao gồm các xét nghiệm máu để xem mức độ CA125 có giảm không, và scan để xem khối u đã thu nhỏ lại hay chưa. 

Tác dụng phụ của hóa trị liệu

Hóa trị đánh vào những tế bào có tốc độ phân chia nhanh như tế bào ung thư. Tuy nhiên trong cơ thể cũng có những tế bào phân chia nhanh nhưng hoàn toàn khỏe mạnh chẳng hạn như các tế bào máu đỏ, trắng và các nang tóc. Mức độ nghiêm trọng và loại tác dụng phụ phụ thuộc vào loại thuốc, số lần điều trị, và một số khía cạnh của bệnh nhân. Ngoài ra, hóa trị có thể dẫn đến những tác dụng phụ sau đây:

- Buồn nôn, nôn mửa

- Tiêu chảy

- Rụng tóc

- Mất cảm giác ngon miệng

- Lở loét miệng

- Thiếu máu

- Giảm bạch cầu

Trong phần lớn các trường hợp, các tế bào khỏe mạnh bị hư hỏng do hóa trị sẽ tự sửa chữa nhanh chóng sau khi điều trị kết thúc và các tác dụng phụ sẽ sớm biến mất.

Xạ trị

Bức xạ không phải là phương pháp điều trị ung thư buồng trứng vì nó không được xem là có hiệu quả cao đối với bệnh này. Xạ trị ngoài có thể được sử dụng để xóa các dấu vết của ung thư còn lại sau khi hóa trị. Xạ trị có thể gây ra các triệu chứng sau:

- Nhiễm trùng bàng quang

- Bệnh tiêu chảy

- Táo bón

- Kích ứng, sạm da

- Buồn nôn

- Đi tiểu thường xuyên

- Đau bụng

Bạn đang xem bài viết trong chuyên mục Sức khỏe gia đình trên Phụ nữ và gia đình
Xem thêm chủ đề liên quan:
Xem thêm bài viết liên quan :
Ho khan 10 ngày, bác sĩ bất ngờ thông báo bị ung thư phổi
Không có triệu chứng gì đặc biệt ngoài ho khan liên tiếp 10 ngày, đến bệnh viện thăm khám, ông Bình thất thần khi nghe...
XEM TIẾP
10 thứ quen thuộc ai cũng dùng bị coi là "thủ phạm" gây ung thư nhưng tất cả đã nhầm
Chúng ta thường nghe không ít thông tin về một cái gì đó có khả năng gây hại cho sức khỏe. Thế nhưng không phải...
XEM TIẾP
Cách làm thơm phòng ngủ tự nhiên không dùng hóa chất chỉ 3 phút cực đơn giản
Phòng ngủ ẩm mốc, hôi hám là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn gây bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Xem ngay...
XEM TIẾP
CUỘN XUỐNG ĐỂ XEM THÊM