Âm nhạc - liều thuốc quý cho tinh thần

12/03/2015 09:24

Bất cứ ai đã từng rơi nước mắt vì một ca khúc quá phù hợp với tâm trạng của mình hẳn đều cảm nhận được quyền năng lớn của âm nhạc đối với con người. Khoa học cũng đã chứng minh rằng âm nhạc thực sự có thể thay đổi tâm trạng con người và mang đến nhiều lợi ích khác cho tinh thần.

Tác động của âm nhạc lên não bộ

Tiến sĩ Victoria Williamson - giảng viên Tâm lý học tại trường Cao đẳng Goldsmith, Luân Đôn cho biết: “Cả cơ thể lẫn trí óc đều sẽ phản ứng khi bạn nghe nhạc. Rất nhiều phần của não bộ sẽ được âm nhạc kích hoạt”. Cụ thể là những phần não như khu vực lưu giữ ký ức, khu vực điều khiển thị giác,… sẽ “sáng” lên khi con người nghe nhạc.

Một nghiên cứu của các nhà khoa học Canada cũng cho thấy có mối liên hệ rõ ràng giữa âm nhạc và hệ thống khen thưởng - một phần cốt lõi của não bộ, phản ứng với những kích thích khách quan như ánh sáng, tình dục và thực phẩm. Vì âm nhạc giúp hệ thống khen thưởng hoạt động mạnh mẽ hơn, dẫn đến chúng ta cũng sẽ muốn thực hiện những hành vi kể trên nhiều hơn.

Dưới đây là những lợi ích cụ thể của âm nhạc đối với tinh thần bạn:

1. Thúc đẩy tâm trạng

Mỗi người sẽ phản ứng với âm nhạc theo những cách khác nhau. Có người chỉ thấy phấn chấn khi nghe Rock Metal và cũng có người chỉ tìm được niềm vui khi nghe nhạc Mozart.

Nhưng dù sở thích riêng của bạn có là gì đi nữa, miễn là có nghe nhạc, bạn đều sẽ được hưởng lợi từ hoạt động này. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Neuroscience vào năm 2011 cho thấy, việc liên tục lắng nghe thể loại nhạc yêu thích sẽ giúp đẩy lui tâm trạng buồn chán trong bạn.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học McGill cũng xác nhận rằng, khi nghe ca khúc yêu thích, bạn sẽ được trải nghiệm cơn “ớn lạnh âm nhạc” do nồng độ chất dẫn truyền thần kinh Dopamine trong cơ thể tăng cao.

Tuy nhiên, bạn cũng nên biết rằng âm nhạc cũng có thể khơi gợi những ký ức buồn và khiến bạn có cảm giác như bị kéo từ “thiên đường xuống địa ngục”. Vì vậy, vào những lúc buồn chán, tốt nhất là bạn không nên nghe những ca khúc gắn liền với một ký ức sầu thảm cụ thể nào đó trong quá khứ.

2. Tăng khả năng tập trung

Âm nhạc đã được chứng minh là có thể giúp con người tập trung, hưng phấn làm việc và tỉnh táo hơn.

Khi âm thanh ở hai bên loa (hoặc tai nghe) được phát ra với hai tần số khác nhau, não bộ sẽ tự động chuyển vào tần số thứ ba – tần số cân bằng giữa hai tần số trên. Quá trình tiếp nhận nhạc song âm như thế này sẽ kích thích hoạt động của não bộ.

Nhà khoa học người Pháp Brigitte Forgeot cho biết: "Bằng cách kích thích vỏ não tạo ra một sóng não cụ thể, chúng ta có thể tự đưa mình vào những trạng thái ý thức khác nhau. Nếu bạn muốn bớt lo lắng và căng thẳng, hãy kích thích vỏ não tạo ra sóng chậm Alpha (9-13 Hz/giây). Nếu bạn muốn có thể tập trung và suy luận tốt hơn, hãy kích thích vỏ não tạo ra sóng Beta (14-30 Hz/giây)”.

3. Giúp tăng tốc độ

Một số thể loại nhạc nhất định thực sự có thể giúp bạn tăng tốc độ hoạt động của mình.

Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học Brunel (Tây Luân Đôn) đã chứng minh rằng, âm nhạc có thể nâng sức chịu đựng của con người lên 15%. Ngoài ra, nếu nghe nhạc trong lúc hoạt động thể lực, bạn sẽ bị làm cho “phân tán tư tưởng” và không còn để ý đến việc mình đang mất bao nhiêu năng lượng. Nhờ vậy mà cảm giác mệt mỏi sẽ tan biến. Cụ thể thì nghe nhạc trong lúc tập luyện sẽ giúp bạn tiêu hao thêm được thêm 2-3% năng lượng.

Để tận dụng được tối đa lợi ích của âm nhạc trong việc tập luyện, hãy chọn nghe những ca khúc có nhịp nhạc tương đương với bước chân của bạn. Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy là mình có thể hoạt động nhanh và bền bỉ hơn.

4. Giúp cải thiện sức khỏe tâm thần

Âm nhạc là một trong những phương pháp trị liệu hiệu quả và tích cực đối với người mắc phải các bệnh liên quan đến sức khỏe tâm thần.

Thông thường, âm nhạc sẽ được dùng trong việc trị liệu theo hai hướng:

  • Làm phương tiện truyền thông giữa những người xung quanh và người được trị liệu.
  • Làm phương tiện biểu thị cảm xúc không cần nói của người được trị liệu.

Ví dụ, một người luôn thấy khó khăn khi phải mở lòng và hòa nhập cùng mọi người sẽ thấy âm nhạc là cách tốt để họ giao tiếp với thể giới xung quanh. Âm nhạc cũng có thể hoạt động như một tác nhân kích thích, có tác dụng “đánh thức” những ký ức đã bị chôn vùi hoặc gợi lên những phản ứng cảm xúc mà nếu dùng phương pháp đối thoại thì bạn sẽ phải mất đến vài tuần mới đạt được.

5. Giúp giảm stress

Hẳn là ai cũng có thể nhận ra được “quyền năng” đặc biệt của âm nhạc trong việc cải thiện tâm trạng.

Theo số liệu vào năm 2011 của Trung tâm Từ thiện Sức khỏe Tâm thần (Mỹ) thì có đến 30% công dân nước này chọn nghe nhạc để cải thiện tâm trạng khi làm việc, 25% người thường xuyên nghe nhạc trên đường đi làm để tìm cảm hứng cho ngày mới.

Mỗi khi cảm thấy muộn phiền, hãy tạm ngừng mọi công việc đang làm, thả lỏng mình và nghe một ca khúc yêu thích (bất kể là buồn hay vui), bạn sẽ nhanh chóng thấy tinh thần mình được nâng đỡ.

6. Hỗ trợ điều trị một số bệnh mãn tính

Âm nhạc đã được chứng minh là có thể hỗ trợ điều trị một số bệnh mãn như tim mạch, ung thư và các bệnh về hô hấp.

Nhiều cuộc thí nghiệm đã cho thấy, âm nhạc có thể giúp điều hòa nhịp tim, huyết áp; giảm đau; giảm lo lắng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Âm nhạc tỏ ra đặc biệt có ích với những người đã mất đi quyền kiểm soát với môi trường xung quanh, chẳng hạn như những bệnh nhân phải điều trị dài ngày trong bệnh viện và không còn khả năng tự chăm sóc bản thân. Trong trường hợp này, âm nhạc sẽ tái thiết lập cảm giác được nắm quyền chủ động, đồng thời giúp cho người bệnh tĩnh tâm, ngăn chặn nguy cơ bị rối loạn tâm lý vì xáo trộn trong cuộc sống và cơ thể mình.

Liệu có tồn tại loại nhạc tốt nhất dành cho sức khỏe?

Nếu tìm kiếm trên mạng Internet với từ khóa: “Nhạc thư giãn”, có thể bạn sẽ thấy một danh dách dài dằng dặc những ca khúc với tiết tấu nhẹ nhàng, sâu lắng. Tuy nhiên khoa học đã chứng minh rằng, nếu muốn được thư giãn thật sự với âm nhạc thì bạn nên chọn nghe đúng loại nhạc mà mình yêu thích nhất.

Có thể nhạc cổ điển luôn được xếp lên hàng đầu trong những thể loại nhạc có tác dụng xoa dịu tinh thần, nhưng nếu lớn lên cùng nhạc Rock, bạn sẽ khó lòng mà hiểu được vì sao nhạc cổ điển lại được đánh giá cao đến thế. Ngược lại, nếu đã có xu hướng bị lôi cuốn về phía nhạc cổ điển hoặc nhạc không lời từ thuở bé, bạn sẽ khó mà đồng cảm được với các “Rocker” và “Rapper”. 

Bạn đang xem bài viết trong chuyên mục Sức khỏe gia đình trên Phụ nữ và gia đình
Xem thêm bài viết liên quan :
CUỘN XUỐNG ĐỂ XEM THÊM