Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ?

26/01/2015 09:04

Bạn có lo lắng khi thấy con mình bỗng dưng nói chuyện với… không khí và thường xuyên đùa nghịch cùng một “người vô hình” nào đó không? Đừng vội nghĩ đến những điều mê tín dị đoan, đó chỉ là một phản ứng tâm lý rất bình thường ở trẻ nhỏ.

Câu hỏi:

Tôi có một con trai đã được 4 tuổi. Cháu hơi hiếu động nhưng nhìn chung là một cậu bé ngoan và nhanh trí. Gần đây, con có thông báo với vợ chồng tôi về một người bạn mới tên là Bim Bim. Ban đầu, tôi nghĩ Bim Bim là biệt danh của một bạn nào đó mới vào lớp mẫu giáo với con nhưng hóa ra không phải. Con thường xuyên kể về những chuyến du ngoạn đến vương quốc trong mơ với Bim Bim và mô tả người bạn này có lớp da màu xanh và… cái đuôi rất dài. Cuối cùng, vợ chồng tôi mới vỡ lẽ Bim Bim là một con rồng giống như trong các bộ phim hoạt hình mà con thường xem. Mặc dù đã biết là con chỉ đang tưởng tượng ra người bạn đó, tôi vẫn lo mỗi khi thấy con say sưa trò chuyện với không khí và phấn khích kể về những chuyến phiêu lưu. Nỗi lo của tôi liệu có cần thiết và phải chăng tôi nên đưa con về lại với thực tế?

Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ? - Ảnh 1

Chuyên gia trả lời:

Trước hết, tôi khẳng định rằng con trai chị đang có những biểu hiện tâm lý rất bình thường và hoàn toàn không phải trường hợp hiếm gặp. Trẻ nhỏ thường tự tạo ra cho mình những người bạn “vô hình” trong mắt người ngoài, đặc biệt là những trẻ có khả năng sáng tạo và óc tưởng tượng phong phú. Sau đây, tôi sẽ trình bày chi tiết về nhu cầu tâm lý này của trẻ để phần nào giúp chị hiểu rõ hơn về con mình cũng như cách giải quyết vấn đề đang gặp phải.

Ai là "người bạn tưởng tượng" của trẻ?

“Bạn tưởng tượng” là những nhân vật hư cấu, có thể là người, động vật, thậm chí nhân vật hoạt hình mà trẻ tự tạo ra để tương tác vì đang cần một tình bạn.

Những cách thông thường nhất trẻ tiếp xúc với "người bạn tưởng tượng" là: trò chuyện cùng bạn, nói thay cho bạn (ví dụ như: “Mẹ ơi, Bim Bim bảo là bạn ấy cần uống nước”), vui đùa cùng nhau và chơi trò nhập vai.

Một "người bạn tưởng tượng" có thể chỉ tồn tại thuần túy trong tâm trí trẻ hoặc là một thực thể như búp bê, thú nhồi bông…

Ở độ tuổi nào trẻ bắt đầu có những "người bạn tưởng tượng"?

Trẻ sẽ tự tạo “bạn tưởng tượng” và phát triển tình bạn này ngay khi có đủ năng lực về ngôn ngữ cho phép trẻ tương tác với người bạn đó theo nhiều dạng thức khác nhau.

Tại sao trẻ tự tạo "người bạn tưởng tượng"?

"Người bạn tưởng tượng" của trẻ có thể được tạo ra vì rất nhiều lý do như:

- Trẻ muốn có một người nào đó không phán xét mình để trò chuyện.

- Trẻ có thể đóng vai trò kiểm soát một phần nào đó cuộc sống của bản thân mình.

- Giúp trẻ có thể đương đầu với nhiều trải nghiệm đa dạng của cuộc sống thông qua việc có một tình bạn và cảm giác thoải mái.

Có lợi ích nào trong việc trẻ tạo ra những "người bạn tưởng tượng" không? Nếu có, lợi ích đó là gì?

Có một "người bạn tưởng tượng" ở độ tuổi thích hợp có thể giúp trẻ trong rất nhiều việc như:

- Phát triển khả năng ngôn ngữ và sáng tạo.

- Cho phép trẻ có một không gian an toàn để thực hiện những tình huống giả định và những tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống như lau sữa mà bạn mình làm đổ.

- Có một người bạn để chơi đùa khi trẻ phải ở một mình.

- Cho cha mẹ/người lớn cơ hội để khám phá và giúp đỡ trẻ trong các vấn đề khó khăn hoặc những nhân tố gây căng thẳng cho cuộc sống của trẻ. Ví dụ, khi một đứa trẻ thường xuyên bắt nạt "người bạn tưởng tượng", điều đó có thể biểu thị rằng chính trẻ cũng đang phải đương đầu với việc bị bắt nạt. 

Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ? - Ảnh 2

Khi nào thì bạn không nên khuyến khích mối quan hệ của trẻ với "người bạn tưởng tượng"?

Vào những thời điểm thích hợp, như lúc trẻ đang chơi đùa, đó là thời khắc lý tưởng để bạn cùng chơi với "người bạn tưởng tượng" và bước vào thế giới sáng tạo của trẻ. Tuy nhiên, cũng có những thời điểm bạn nên tránh sự tương tác này.

Hầu hết những đứa trẻ đều biết "người bạn tưởng tượng" của chúng chỉ là ảo và không thật sự tồn tại. Vì thế, sẽ có những thời điểm trẻ sử dụng người bạn này như “vật thế mạng” để tránh phiền phức. Vì trẻ nghĩ rằng chẳng có cách nào để chứng minh "người bạn tưởng tượng" đã làm gì hoặc không làm gì.

Bạn có thể xử trí những tình huống này bằng cách giữ bình tĩnh và cho trẻ biết rằng bạn biết "người bạn tưởng tượng" ấy không thể làm những việc như thế. Sau đó, hãy cho trẻ biết những hậu quả thường gặp cho lối cư xử không thích đáng mà trẻ đã phạm phải.

Trẻ cũng có thể sử dụng "người bạn tưởng tượng" để biện minh cho việc mình không tuân theo những gì đã được căn dặn. Một đứa trẻ, thường có thể nói như thế này: “Bim Bim cần con phụ làm bánh. Vậy nên con không thể làm bài tập bây giờ được”.

Trong trường hợp này, bạn có thể sử dụng luật “Trước - Sau” với trẻ. Hãy phản ứng lại bằng cách nói: “Trước tiên con cần phải làm bài tập về nhà, sau đó con có thể phụ Bim Bim làm bánh vẫn chưa muộn”. Nếu trẻ vẫn không chịu nghe lời, bạn hãy bổ sung rằng:  “Mẹ tin là Bim Bim muốn con làm bài tập trước vì Bim Bim là bạn tốt của con”. Chỉ khi bất đắc dĩ bạn mới nên đưa ra những cảnh cáo cho con về hậu quả nếu không chịu nghe lời.

Khi nào thì bạn nên lo lắng về "người bạn tưởng tượng" của trẻ?

Bạn nên tìm lời khuyên từ một chuyên gia về phát triển trẻ em nếu như bạn nhận thấy trẻ gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa tưởng tượng và thực tế. Dưới đây là một vài dấu hiệu đáng lưu ý:

- Trẻ có cảm xúc thái quá với những gì liên quan đến "người bạn tưởng tượng". Chẳng hạn như trẻ trở nên buồn bã thấy rõ với những việc mà trẻ nghĩ rằng bạn mình đã làm.

- Trẻ thường xuyên nói rằng trẻ không thể kiểm soát những gì mà "người bạn tưởng tượng" làm.

- Trẻ làm những việc có hại chỉ bởi vì người "bạn tưởng tượng" bảo trẻ làm.

- Trẻ thích dành phần lớn thời gian một mình với người bạn ảo trong tưởng tượng hơn là với bạn đồng tuổi trong cuộc sống thực.

Tôi hy vọng chị đã rút được những hiểu biết cần thiết về “bạn tưởng tượng” của trẻ qua phần trình bày trên của tôi. Mong rằng “Bim Bim” sẽ là "người bạn tưởng tượng” dễ thương và có ích đối với sự phát triển của cháu nhà.

Các nữ nhân viên văn phòng khi bước vào độ tuổi 30 thường có nguy cơ cao mắc chứng rối loạn nội tiết tố
Bước sang độ tuổi 30, nữ nhân viên văn phòng sẽ gặp phải rất nhiều vấn đề liên quan đến nội tiết tố bên trong....
XEM TIẾP
Người bị táo bón nên tránh làm điều gì để không khiến tình trạng bệnh thêm trầm trọng?
Sửa ngay một số thói quen tai hại dưới đây sẽ giúp bạn khắc phục được tình trạng táo bón hiệu quả hơn.
XEM TIẾP
Mùa lạnh tới, nếu còn giữ thói quen chăm sóc tóc này thì bạn sẽ phải đối mặt với những vấn đề sức khỏe sau
Thói quen gội đầu khuya và để tóc ướt khi ngủ vô tình gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe về hệ thần kinh,...
XEM TIẾP
hoa-hau-hoa-binh-quoc-te-nhan-mua-gach-da-vi-cuoi-vo-duyen-khi-duoc-khen-dep-hon-phuong-khanh
Đương kim Hoa hậu Hòa Bình Quốc tế người Paraguay - Clara Sosa không giấu sự khoái chí trước lời... ...
ban-muon-hen-ho-quyen-linh-cat-tuong-hu-hon-voi-so-thich-choi-da-cua-co-gai-tre
Cô gái thực sự đã khiến 2 MC và những khán giả có mặt trong trường quay có một phen... ...
hang-tram-hanh-khach-hoang-so-la-het-khi-may-bay-vietjet-air-gap-su-co
Máy bay của Vietjet Air bất ngờ gặp sự cố, phải hạ cánh khẩn cấp sau 10 phút cất cánh... ...
vo-giao-vien-mam-non-bien-chong-thanh-tre-len-ba-de-tap-giang-bai
Mai Thế Dương thường xuyên sắm vai học sinh, ngồi hàng giờ tương tác cùng vợ để bà xã luyện... ...
cuop-dien-thoai-cua-nu-sinh-co-vo-nam-thanh-nien-nhan-cai-ket-dau-don
Thanh niên Brazil đã phải chịu đau đớn suốt 20 phút chỉ vì toan cướp điện thoại của một cô... ...
con-trai-xuan-bac-chuc-mung-me-20-11-cuc-ba-dao
'Dù mẹ tôi hơi béo nhưng mà cô giáo béo mới là cô giáo khoẻ', cậu cả Minh 'lợn' nhà... ...
hau-truong-hai-huoc-phia-sau-nhung-buc-anh-cuoi-de-doi
Để có được bức ảnh cưới để đời, các cặp đôi cùng ê kíp có những tình huống dở khóc... ...
cau-be-ban-rong-campuchia-noi-15-thu-tieng
Cậu bé 14 tuổi được một công ty Trung Quốc mời đến Bắc Kinh phỏng vấn và thử giọng sau... ...
bui-tien-dung-quang-hai-thi-doc-nhung-cau-leo-luoi
Nhóm tuyển thủ Việt Nam gồm Tiến Dũng, Quang Hải, Đức Chinh, Văn Hậu cùng nhau tham gia những thử... ...
nam-em-tai-xuat-khoe-giong-hat-ngot-nhu-mia-lui-voi-ca-khuc-tieng-thach-sung
Với chất giọng ngọt ngào, Nam Em thể hiện ca khúc 'Tiếng thạch sùng' khiến khán giả chết lặng trong... ...
cau-hoi-kho-nhat-duong-len-dinh-olympia-ha-guc-4-thi-sinh-mot-cach-khong-tuong
Câu hỏi những tưởng dễ nhất nhưng có lẽ lại trở thành một trong những câu hỏi khó nhất trong... ...
khi-nguoi-dan-ong-dam-dang-vao-bep
Nêm gia vị như thế này thì quá đỉnh rồi!!!