Tranh cãi về giải pháp chữa bệnh bằng phân người

24/12/2016 15:43

Cấy phân được kỳ vọng trở thành tương lai của y học nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi cần giải đáp.

Năm 1957, nhà vi sinh vật huyền thoại Stanley Falkow đề nghị bệnh nhân tại bệnh viện nuốt phân của chính họ. Khi ấy, người sắp phải phẫu thuật phải uống một lượng lớn thuốc kháng sinh để tiêu diệt hết vi khuẩn gây nhiễm trùng. Thế nhưng thuốc cũng giết chết các vi khuẩn đường ruột, dẫn đến tiêu chảy hoặc khó tiêu. Nhằm ngăn chặn vấn đề này, Falkow cùng đồng nghiệp tiến hành thu thập phân của bệnh nhân.

Bằng cách nuốt chửng phân được truyền dẫn vào viên nang, bệnh nhân bổ sung vi khuẩn cho đường ruột. Tình hình trên kéo dài hàng tháng. "Quản đốc bệnh viện phát hiện vụ việc. Ông ấy chất vấn tôi rằng có thật tôi cho bệnh nhân ăn phân không", Falkow sau này kể lại. Nhà vi sinh vật thừa nhận và bị đuổi việc nhưng chỉ sau 2 ngày đã được thuê lại. Ông không ghi lại dữ liệu nào từ cuộc thử nghiệm không chính thức, song các nhân chứng khẳng định toàn bộ bệnh nhân uống phân đều cảm thấy khỏe hơn.

Tranh cãi về giải pháp chữa bệnh bằng phân người - Ảnh 1
Mẫu phân chuẩn bị cấy ghép. Ảnh: stephanieclairmont.com.

60 năm sau, cấy phân dần được giới y học chấp nhận. Thậm chí nhiều chuyên gia sức khỏe tin rằng nó sẽ mở ra tương lai mới cho y tế thế giới.

Theo The Atlantic, cấy phân thường được sử dụng để chữa trị các bệnh do nhiễm Clostridium difficile (C-diff), loại vi khuẩn nguy hiểm gây tiêu chảy nặng, kéo dài. Nó dựa trên ý tưởng vi sinh vật của nhà tài trợ sẽ tái khởi động hệ thống vi sinh vật trong cơ thể người nhận.

Dù khó tin, cấy phân thực sự có hiệu quả. Y văn đã ghi nhận hàng trăm trường hợp hồi phục kỳ diệu nhờ phương pháp này. Một cuộc thử nghiệm lâm sàng cho thấy trong khi kháng sinh thông thường chỉ đạt hiệu quả 27%, cấy phân giúp 94% người nhiễm C-diff khỏi bệnh.

Tất nhiên, vẫn còn đó những vấn đề. Cấy phân gây khó chịu và dễ phát tán mầm bệnh nên bác sĩ phải xét nghiệm kỹ càng những nhà tài trợ tiềm năng. Thêm vào đó, phân khác với mọi loại thuốc. Chúng được tạo nên từ hàng loạt vi khuẩn, virus chưa xác định cùng các thành phần biến đổi theo từng nhà tài trợ. Điều này khiến các nhà quản lý không khỏi đau đầu bởi làm thế nào chứng nhận một sản phẩm không do nhà máy làm ra và thay đổi mọi lúc?

Để giải quyết câu hỏi trên, hai biện pháp được đưa ra. Cách thứ nhất là lấy phân của nhà tài trợ khỏe mạnh nhất, đóng băng và tái sử dụng nhiều lần. Cách thứ hai là pha chế hỗn hợp thay thế để vẫn đạt hiệu quả như ghép phân mà không cần dùng đến chất thải người.

Lựa chọn thứ hai được nhiều công ty lựa chọn, bao gồm cả Seres Therapeutics (Mỹ). Sản phẩm SER-109 của họ dưới dạng một viên nang duy nhất chứa 100 triệu bào tử từ 50 loài vi khuẩn đường ruột, tinh chế từ phân nhà tài trợ với mục đích điều trị các chứng nhiễm trùng C-diff. SER-109 được đặt nhiều kỳ vọng song không thu về kết quả mong muốn. Sau 8 tuần, các bệnh nhân tham gia thử nghiệm bị đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy trở lại. Nói cách khác, viên thuốc không phát huy tác dụng.

Thất bại trên không phủ nhận giá trị của cấy phân mà cho thấy trở ngại trong việc phổ biến phương pháp này ra thị trường. Nhà khoa học Diane Hoffmann từ Đại học Maryland (Mỹ) nhận định: "Rõ ràng có một yếu tố khiến ghép toàn bộ phân vô cùng hiệu quả. Vấn đề là chúng tôi không biết đó là gì và nhiều khả năng sẽ rất khó để tháo gỡ".

Vài chuyên gia như Elaine Petrof từ Đại học Queen (Australia) tin rằng "phân chỉ mang tính tạm thời" và chắc chắn thay thế được bằng hỗn hợp vi khuẩn xác định. Không đồng tình với ý kiến này, Alexander Khoruts từ Đại học Minnesota (Mỹ) nói: "Vi khuẩn từ các nhà tài trợ do tự nhiên thiết kế và đã chứng minh độ an toàn đối với vật chủ. Đây là một chuẩn mực rất khó đạt tới".

Nhà vi sinh vật Noah Fierer từ Đại học Colorado (Mỹ) viết, không thể xem nhẹ vấn đề sinh thái. Hệ vi sinh vật bên trong cơ thể người không phải thứ đơn giản mà chúng ta dễ dàng tinh chỉnh bằng cách thêm bớt. Hệ sinh thái ấy rộng lớn tựa như một khu rừng nhiệt đới hay một cánh đồng. Để kiểm soát nó thành công, chúng ta cần hiểu rõ hơn về thành phần các loài, cách chúng cạnh tranh và hợp tác với nhau, cách chúng tương tác với vật chủ (con người) và cách chúng phản ứng khi được chuyển sang vật chủ khác. Rất nhiều câu hỏi về cấy phân đang chờ được trả lời và nhân loại mới chỉ ở giai đoạn bắt đầu.

Mới 21 tuổi, cô gái đã mắc chứng buồng trứng mỏng, tắc kinh như phụ nữ 50 vì thói quen không ai ngờ
Tại sao mới chỉ bước sang tuổi 21 nhưng cô gái đã đã xuất hiện các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh, các bác...
XEM TIẾP
Chưa già đã hay đau lưng chỉ vì những thói quen tưởng chừng vô hại dưới đây
Sửa ngay những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại là nguyên nhân gây ra hiện tượng đau lưng đột ngột.
XEM TIẾP
Mặc quần lót quá chật khiến bạn gặp phải hàng loạt vấn đề sức khỏe tai hại
Việc mặc đồ lót không đúng cách cũng có thể là nguyên nhân gây cản trở quá trình lưu thông máu và làm tăng nguy...
XEM TIẾP
huong-giang-gay-bat-ngo-khi-ban-tieng-thai-luu-loat
Hoa hậu chuyển giới Quốc tế trổ tài nói tiếng Thái trong clip quảng cáo cho một sản phẩm đến... ...
hari-khien-truong-giang-dung-hinh-anh-la-nguoi-duyen-dang-nhat-showbiz-chi-sau-tran-thanh
Trường Giang chỉ biết lắc đầu và cười trừ khi bị Hari Won trêu chọc.
ngoc-trinh-quen-loi-khi-hat-ca-khuc-uoc-gi-cua-my-tam
Người đẹp đã khiến mọi người thích thú khi cover hit 'Ước gì' nhưng lại không nhớ lời và cũng... ...
hoa-hau-tieu-vy-gay-bat-ngo-voi-kha-nang-noi-tieng-anh-cuc-luu-loat
Từng vướng lùm xùm thi tốt nghiệp tiếng Anh chỉ được 4.6, HH Trần Tiểu Vy bất ngờ khoe trình... ...
chuyen-tinh-cam-dong-cua-chang-trai-dong-tinh-khien-tran-thanh-huong-giang-roi-nuoc-mat
Tất cả thành viên trong ban cố vấn gồm Hương Giang, Đại Nghĩa, Khánh Thi và MC Trấn Thành đã... ...
dancing-queen-huong-giang-chung-to-dang-cap-voi-man-nhay-dam-mung-mv-9-trieu-view
Sự uyển chuyển của Hương Giang ngay lập tức khiến các fan nhớ về hàng loạt tiết mục vũ đạo... ...
loi-keu-cuu-cua-ba-me-co-cap-song-sinh-bi-benh-bach-cau
Một số người khuyên chọn cứu một trong hai con nhưng bà mẹ Trung Quốc quyết không từ bỏ, nỗ... ...
phuong-oanh-vat-va-ra-ve-vi-khan-gia-vay-kin
'Quỳnh búp bê' phải nhờ sự giúp đỡ của lực lượng bảo vệ để có thể ra xe an toàn... ...
can-long-nhiep-vien-moi-ngay-dua-don-con-bang-xe-dap
Tài tử phim 'Diên Hy Công Lược' chia sẻ những khoảnh khắc đời thường của anh, khiến khán giả thích... ...
tuyen-thu-viet-mung-tran-thang-malaysia-theo-phong-cach-viking
Cách ăn mừng quen thuộc của tuyển Việt Nam được lặp lại sau trận thắng 2-0 ở Mỹ Đình.
man-an-mung-day-cam-xuc-gay-bao-mang-cua-thu-mon-dang-van-lam
Pha ăn mừng của Đặng Văn Lâm lập tức 'gây sốt' trên mạng xã hội Việt Nam. Hàng loạt người... ...
cau-be-ngat-ngay-sau-khi-hon-co-hang-xom
Sau khi trao nụ hôn đầu tiên cho cô bé nhà bên, chàng trai đã phấn khích đến mức gần... ...