Công trình của PGS.TS Bùi Hiền: Nguy cơ cùng chung số phận với những đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của hơn 60 năm trước

01/12/2017 14:25

PGS.TS Bùi Hiền không phải là người đầu tiên nghiên cứu đề án cải tiến chữ quốc ngữ. Những năm 1960, từng có nhiều nhà ngôn ngữ, nhà văn đề xuất cải tiến Tiếng Việt với nội dung đơn giản hơn nhưng vẫn không được áp dụng.

Nguồn gốc chữ Quốc ngữ

Năm 1651, giáo sĩ Alexandre de Rhodes xuất bản cuốn từ điển Việt-Bồ-La đánh dấu sự ra đời của chữ Quốc ngữ. Đây là sản phẩm sáng tạo của các giáo sĩ châu Âu nhằm thực hiện công cụ truyền giáo vào nước ta. Thời điểm này, chữ Quốc ngữ chỉ quẩn quanh trong phạm vi nhà thờ Thiên Chúa Giáo.

Chỉ đến khi Gia Định báo, tờ báo đầu tiên in bằng chữ Quốc ngữ ra đời vào ngày 15/4/1865 thì hệ thống chữ viết này mới được phổ biến trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của nhân dân. Từ đây, các trường dạy chữ Quốc ngữ lần lượt ra đời, số người biết đọc và biết viết chữ Quốc ngữ ngày càng gia tăng.

Công trình của PGS.TS Bùi Hiền: Nguy cơ cùng chung số phận với những đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của hơn 60 năm trước ảnh 1
Gia Định báo là tờ báo đầu tiên được in bằng chữ Quốc ngữ - Ảnh: Internet

Với lối viết chữ ghi âm (nói thế nào viết thế ấy) sử dụng ký tự Latin dễ học, dễ nhớ, chữ Quốc ngữ ngày càng phát huy ưu thế hơn so với chữ Nôm truyền thống và thật sự đi sâu vào đời sống xã hội Việt Nam. Các tác phẩm văn học, các tờ báo liên tục được phát hành bằng chữ Quốc ngữ. Từ đó, loại chữ viết này ra đời đã đóng vai trò lịch sử vô cùng to lớn.

Đề xuất cải tiến chữ Quốc ngữ của GS Hoàng Phê

Sau khi ra đời, chữ Quốc ngữ tiếp tục được các nhà khoa học không ngừng nghiên cứu, cải tiến để hoàn thiện theo hướng hợp lý hơn nhằm phát huy tối đa vai trò và chức năng của chữ viết.

Tuy nhiên, chữ viết của mỗi quốc gia, dân tộc đều mang trong mình giá trị văn hóa, lịch sử. Việc cải tiến không thể thực hiện tùy tiện. Các nhà nghiên cứu luôn cẩn trọng thực hiện theo nguyên tắc nhất định.

Giai đoạn 1960 - 1961, Giáo sư Hoàng Phê (1919 - 2005) từng công bố bản Dự thảo Phương án cải tiến chữ Quốc ngữ bước đầu. Công trình nghiên cứu của ông dựa vào cơ sở phân tích hệ thống ngữ âm tiếng Việt và được các nhà Việt ngữ học cơ bản chấp nhận. Tuy nhiên, tất cả chỉ dừng lại ở giai đoạn đề xuất.

Công trình của PGS.TS Bùi Hiền: Nguy cơ cùng chung số phận với những đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của hơn 60 năm trước ảnh 2
GS.Hoàng Phê - Ảnh: Internet

Tương tự như PGS.TS Bùi Hiền. GS Hoàng Phê đã lấy ví dụ minh họa bằng việc viết lại bản Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc trước quốc dân đồng bào vào ngày 2/9/1945.

TWIÊN NGÔN DỘC LẬP (do Hồ Chủtịch dọc ngằi 2-9-1945)

Tấtcả mọi người dều sinh ra có cwiền bìnhdẳng. Tạohóa cho họ những cwiền không ai cóthể xâmfạm được; trong những cwiền ấi, có cwiền dược sống, cwiền tựzo và cwiền mưucầu hạnhfúc.

Nguyên bản: TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP (do Hồ Chủ tịch đọc ngày 2-9-1945)

Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Cách dùng chữ Quốc ngữ cải tiến của nhà văn Nguyễn Ngu Í

Nhà giáo, nhà văn, nhà báo Nguyễn Hữu Ngư, bút hiệu Nguyễn Ngu Í (1921 – 1979) là một trong những người đi tiên phong trong công tác xóa nạn mù chữ cho đồng bào miền Nam.

Giáo sư Trần Văn Khê (1921 – 2015), một trong những người bạn của Nguyễn Ngu Í cho biết: “Anh Ngư viết văn Pháp rất hay, nhưng anh yêu tiếng Việt, anh lại muốn cho người Việt ai cũng đọc được sách báo nên tham gia rất tích cực phong trào xoá nạn mù chữ. Nguyễn Ngu Í còn sáng tạo ra cách viết chữ quốc ngữ sao cho hợp lý hơn”.

Được biết, từ những năm 1960, diễn đàn văn học miền Nam Việt Nam đã xuất hiện cách dùng chữ cái tiến theo đề xuất của ông Ngu Í. Ông đã đơn giản trong cách ghi một số âm tiếng Việt.

Cụ thể, Phường = fường, Chết, Chiếc= chêt, chiêc (không dấu), Quả = Qả; Quê = Qê; Không = Kông.... 

Công trình của PGS.TS Bùi Hiền: Nguy cơ cùng chung số phận với những đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của hơn 60 năm trước ảnh 3
Cách viết tiếng Việt cải tiến theo đề xuất của ông Nguyễn Hữu Ngư, tức Nguyễn Ngu Í - Ảnh: Internet

Trong tấm bưu thiếp của mình, ông đã minh họa các sử dụng tiếng Việt cải tiến như sau:

Nguiễn Ngu Í - cí jả kông chuiên ngiệb”

Nguyên bản: Nguyễn Ngu Í - Ký giả không chuyên nghiệp

Tuy nhiên, cách sử dụng chữ tiếng Việt cải tiến của nhà văn này cũng chỉ có mình ông sử dụng. Mọi người vẫn sử dụng bộ Quốc ngữ quen thuộc đã ăn sâu vào đời sống từ lớp vỡ lòng.

Có thể lâm vào “mê hồn trận” nếu cải tiến không đúng nguyên tắc

Mặc dù không phải là người đầu tiên đề xuất cải tiến tiếng Việt nhưng công trình của PGS.TS Bùi Hiền đã vấp phải phản ứng dữ dội của dư luận.

Theo PGS.TS Phạm Văn Tình - Tổng Thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, nếu áp dụng đề xuất của PGS.TS Bùi Hiền thì sẽ sản xuất ra hàng loạt văn bản mới, những văn bản sẽ cũ sẽ biến thành văn bản cổ.

Công trình của PGS.TS Bùi Hiền: Nguy cơ cùng chung số phận với những đề xuất cải tiến 'Tiếq Việt' của hơn 60 năm trước ảnh 4
PGS.TS Phạm Văn Tình - Ảnh: Internet

Quan trọng hơn, muốn phổ cập hệ thống chữ ‘Tiếq Việt’ cải tiến này, hệ thống giáo dục quốc dân sẽ phải thay thế toàn bộ bảng chữ cái. Tất cả mọi người quen với việc sử dụng chữ Quốc ngữ hiện tại sẽ cập nhật và thay đổi cách viết. Điều này gây ra vô vàn trở ngại.

Trên trang Facebook cá nhân, ông Tình cũng chia sẻ, đề án của PGS.TS Bùi Hiền mới chỉ là bước đầu, chưa phải là hoàn thiện. Việc cải tiến chữ Quốc ngữ cần cân nhắc tới nhiều nhân tố. Nếu không, vô hình chung chúng ta sẽ tự đưa mình vào “mê hồn trận” làm đảo lộn cả đời sống văn hóa và tinh thẩn của cả một dân tộc.

Phản bác đề xuất cải tiến tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền, GS Trần Đình Sử cho rằng đó là một đề xuất có tính hủy hoại Văn Hóa
Trước đề xuất cải tiến tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền khiến dư luận xôn xao những ngày gần đây, Giáo sư Trần Đình Sử...
XEM TIẾP
‘Thánh chửi’ Duy Mạnh bất ngờ nhận xét đề án cải cách tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền: Đọc xong chỉ biết nín lặng
Trước một câu hỏi của fan, ca sĩ Duy Mạnh đã cho ý kiến về đề xuất cải cách tiếng Việt theo chuẩn của PGS.TS...
XEM TIẾP
Tâm thư của sĩ quan QĐND Việt Nam gửi PGS. TS Bùi Hiền nhận mưa lời khen từ dân mạng
Mấy ngày gần đây, đề xuất cải tiến Tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền bị cư dân mạng “ném đá” dữ dội. Mới đây, một...
XEM TIẾP
Ngày: 24/06/2018
Đơn vị: VNĐ
Mặt hàngGiáTỉnh/TP
 Lưỡi heo (kg)  110.000  
 Cá Diêu hồng (kg)  60.000  
 Cá kèo (kg)  110.000 
 Bông cải xanh (kg)  30.000  
Rau muống (kg)15.000 
Bắp cải (kg) 18.000 
Bí xanh (kg) 15.000 
Thịt đùi heo (kg) 100.000 
Sườn non (kg) 120.000 
Cá trứng đông lạnh gói 500g (gói)50.500 
Cá viên gói 500g (gói) 50.700 
Nem Huế cây 500g (cây) 58.900 
Chả lụa gói 500g (gói) 66.900 
Chanh không hạt (kg) 16.500 
Cam sành loại nhỏ (kg)18.900 
Dưa lưới (kg) 35.500 
Cải thảo (kg) 12.000 
Xà lách búp (kg) 20.000 
Cải bắp tròn (kg) 8.000 
Cải ngọt (kg)8.000 
Cải bẹ xanh (kg) 8.000 
Rau muống nước (kg) 8.000 
Cải thìa (kg) 20.000 
Rau quế (kg)20.000 
Bầu (kg) 15.000 
Su su (kg) 10.000 
Khoai lang bí (kg) 14.000 
Cà chua (kg) 20.000 
Cà rốt (kg)20.000 
 Bông cải xanh (kg)  53.000