Tình trạng xuất huyết não ở trẻ em rất khác biệt với trường hợp xuất huyết não ở người lớn hay người cao tuổi. Nguyên nhân, biểu hiện của bệnh cũng như phương pháp điều trị và dự phòng là những điều bất kỳ cha mẹ nào cũng nên biết vì ngày nay, loại bệnh này đã trở nên khá phổ biến tại Việt Nam và trên thế giới. Đáng nói hơn là tỷ lệ tử vong của bệnh rất cao, chiếm từ 25-40% trẻ mắc bệnh, tỷ lệ để lại di chứng khoảng 40-50%.

1. Nguyên nhân xuất huyết não ở trẻ em

xuat huyet nao o tre em ảnh 1
Xuất huyết não ở trẻ em là một bệnh lý nguy hiểm

Xuất huyết não hay màng não là tình trạng chảy máu trong não hay màng não do mạch máu bị vỡ trong não. Tỷ lệ tử vong cao và di chứng của bệnh để lại rất nặng nề nên bệnh này là nỗi ám ảnh của rất nhiều y bác sĩ nhi khoa.

Đây là một bệnh lý cấp tính nặng do nhiều nguyên nhân như: chấn thương sọ não do tai nạn, bệnh lý huyết học dẫn đến tình trạng rối loạn đông máu. Trong đó, thiếu vitamin K gây rối loạn đông máu được xem là nguyên nhân chính.

Theo các chuyên gia, Vitamin K đóng một vai trò rất quan trọng khi chúng trực tiếp tham gia vào quá trình tổng hợp các yếu tố đông máu ở gan. Việc thiếu loại vitamin cần thiết này khiến cơ thể rất dễ bị chảy máu. Trẻ nhỏ 30-40 ngày tuổi mắc xuất huyết não do thiếu vitamin K chiếm đến 90% trường hợp nhập viện điều trị.

Nguyên nhân gây thiếu vitamin K ở trẻ nhỏ:

xuat huyet nao o tre em ảnh 2
Trẻ nhỏ 30-40 ngày tuổi mắc xuất huyết não do thiếu vitamin K chiếm đến 90% trường hợp nhập viện điều trị

- Qua nhau thai, lượng Vitamin K sẽ được cung cấp từ mẹ sang con, do đó lượng vi chất này chiếm rất nhỏ. Phần lớn vitamin K mà trẻ nhỏ có được là qua sữa mẹ. Tuy nhiên, hàm vitamin K có trong sữa mẹ lại thấp hơn sữa bò hay sữa bột nhân tạo từ 2-3 lần.

- Việc mẹ ăn thiếu chất trong những tháng cuối thai kỳ hoặc mẹ ăn kiêng khem sau sinh càng làm lượng vitamin K trong sữa mẹ ít đi.

- Lúc trẻ nhỏ được một tháng tuổi, vi khuẩn có thể tổng hợp vitamin K có trong ruột, do đó trẻ càng nhỏ càng dễ bị thiếu vitamin K gây ra tình trạng xuất huyết não, màng não hơn trẻ lớn.

- Nhiều trẻ bị rối loạn tiêu hóa do dùng kháng sinh sớm cũng làm cho nguồn vitamin K tổng hợp ở ruột ít đi.          

Con của những phụ nữ bị nhiễm dioxin trong giai đoạn mang thai cũng dễ bị xuất huyết não hơn con của các chị em không bị nhiễm dioxin.

xuat huyet nao o tre em ảnh 3
Nhiều trẻ bị rối loạn tiêu hóa do dùng kháng sinh sớm cũng làm cho nguồn vitamin K tổng hợp ở ruột ít đi

2. Biến chứng nguy hiểm của bệnh xuất huyết não ở trẻ sơ sinh

Trẻ nhỏ khi không may mắc xuất huyết não hay màng não dù được can thiệp điều trị tích cực từ sớm thì tỉ lệ tử vong vẫn rất cao từ 25 – 40%, hoặc để lại di chứng lên đến 40-50%.

Các di chứng thường gặp nhất ở trẻ bị xuất huyết não như:

- Động kinh

- Chậm phát triển thần kinh

xuat huyet nao o tre em ảnh 4

Động kinh là di chứng thường gặp nhất ở trẻ bị xuất huyết não

- Liệt vận động

- Ứ nước não thất có thể khiến trẻ bị tàn tật suốt đời

Tuy rằng xuất huyết não ở trẻ em rất nguy hiểm, song bệnh hoàn toàn có thể dự phòng và chữa khỏi khi phát hiện và chữa trị kịp thời.

3. Biểu hiện bị xuất huyết não ở trẻ em cha mẹ không nên bỏ qua

Khi trẻ bị thiếu vitamin K có thể xuất hiện các biểu hiện của xuất huyết não. Tình trạng bệnh thường xảy ra rất nhanh và có các triệu chứng như:

- Trẻ nhỏ tự nhiên bị co giật, mất ý thức và hôn mê.

- Da trẻ đột ngột xanh tái đi, trẻ nôn trớ, bỏ bú rồi trẻ khóc thét hoặc rên rỉ.

- Trẻ lên cơn co giật toàn thân hoặc co giật cục bộ tại một chi, vùng mặt hay nửa người, mắt bị sụp mí mắt.

- Nhiều bé sẽ có biểu hiện khó thở hoặc thậm chí ngừng thở. Tình trạng của bệnh nhi lúc này rất nguy kịch cần đến bệnh viện gấp.

- Trên những vùng da của trẻ sẽ xuất huyết như bầm tím hoặc thâm tím khu vực vừa cắt rốn hoặc sau tim.

xuat huyet nao o tre em ảnh 5
Trẻ lên cơn co giật toàn thân hoặc co giật cục bộ tại một chi, vùng mặt hay nửa người, mắt bị sụp mí mắt

- Nếu trẻ bị xuất huyết ở da, ở rốn hoặc khu vực chỗ tiêm chích thì nên đưa bé đi khám để sớm phát hiện bệnh và được điều trị kịp thời, tránh dẫn đến xuất huyết não, màng não.

- Đôi khi, có thể các mẹ sẽ thấy máu xuất hiện lẫn trong phân hay nước tiểu của trẻ hoặc trẻ sẽ xuất hiện khối u trên đầu. Nếu khối u ngày một lớn hơn, có khả năng đây là triệu chứng của bệnh u máu đầu. Nếu là u máu lành tính có thể sẽ hết sau một thời gian. Tuy nhiên, nếu các khối u máu vẫn phát triển có thể là dấu hiệu của tình trạng xuất huyết nội sọ gây ảnh hưởng rất lớn đến tính mạng của các bé.

Với những trẻ trong khoảng 30-60 ngày tuổi, nếu có những dấu hiệu trên thì có thể nghi ngờ đây là biểu hiện của xuất huyết não, màng não.

4. Cách điều trị bệnh xuất huyết não ở trẻ em

Nếu con bạn hay người thân không may bị xuất huyết não, màng não thì trẻ cần phải được tiến hành cấp cứu điều trị tại bệnh viện, không được tự ý chữa tại nhà hoặc ở các phòng mạch tư nhân. Do đó, khi trẻ có các biểu hiện của xuất huyết não, màng não như đề cập ở trên thì người thân nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được chẩn đoán xác định có phải xuất huyết não hay không.

xuat huyet nao o tre em ảnh 6
Khi trẻ có các biểu hiện của xuất huyết não, màng não như đề cập ở trên thì người thân nên nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện

Nếu xuất huyết não ở trẻ là do thiếu vitamin K thì các bé sẽ được điều trị tích cực bằng việc tiêm bổ sung vitamin K, truyền máu cũng như chăm sóc, theo dõi đặc biệt để phòng ngừa nguy cơ co giật. Trẻ cũng có thể được hỗ trợ thở và cung cấp dinh dưỡng nếu trẻ bị hôn mê và không thể bú được

 Sau khi các bác sĩ tiến hành cầm máu, tình trạng chảy máu màng não sẽ ổn định. Còn nếu có ổ máu tụ lại ở não thì bác sĩ có thể sẽ phải can thiệp phẫu thuật lấy máu tụ ra. Dù rằng có phác đồ điều trị khẩn trương lại rất tốn kém như trên, nhưng tỷ lệ tử vong cũng như di chứng từ bệnh vẫn còn cao, vì thế cha mẹ nên việc dự phòng xuất huyết não, màng não từ sớm cho con nhỏ.

>>> Xem thêm:

- Trẻ sốt cao co giật có ảnh hưởng tới não không?

5. Những biện pháp dự phòng xuất huyết não, màng não

Thật may khi tình trạng xuất huyết não, màng não ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ hoàn toàn có thể dự phòng từ sớm khi phụ nữ còn trong thời kỳ mang thai. Chị em nên chú ý đến vấn đề chăm sóc sức khỏe cho mình chu đáo hơn như bổ sung thêm vitamin K qua đường ăn uống bằng các loại thực phẩm như: ngũ cốc, rau xanh, trứng, sữa, đậu phụ, thịt bò, thịt lợn nạc,...

Thai phụ cũng có thể được chỉ định tiêm vitamin K 5mg trên khu vực tiêm bắp tay vào 2 tuần cuối trước sinh.

xuat huyet nao o tre em ảnh 7
Bổ sung thêm vitamin K qua đường ăn uống

Có thể bổ sung vitamin K cho trẻ mới sinh theo 2 cách sau:

- Tất cả các trẻ mới sinh sẽ được tiêm một mũi vitamin K1 1mg hoặc loại vitamin K3 liều lượng 2mg.

- Cho trẻ uống vitamin K1 2mg 3 lần, lần thứ nhất là sau khi sinh, lần thứ hai lúc 7 ngày tuổi và lần cuối vào lúc 1 tháng tuổi.

6. Vitamin K đóng vai trò như thế nào với sức khỏe bà mẹ và thai nhi?

Nhu cầu vitamin K mà mẹ bầu cần mỗi ngày là 90 microgam vitamin K. Việc tiêu thụ quá nhiều loại vitamin này cũng dễ khiến máu trở nên quá loãng.

Điều quan trọng là phải đảm bảo được đủ lượng vitamin K mẹ bầu cần có trong khi mang thai, đặc biệt là ở giai đoạn tam cá nguyệt thứ ba. Vitamin K ngoài hỗ trợ chữa bệnh cũng rất hữu ích khi mẹ chuyển dạ và sinh nở.

Sự thiếu hụt vitamin K trong thai kỳ mang đến rất nhiều rủi ro cho cả mẹ lẫn bé, dẫn đến sự phát triển của bệnh lý ứ mật, biểu hiện bằng triệu chứng như: trầm cảm, mệt mỏi, ngứa, chán ăn, nước tiểu sẫm màu,… Nếu mẹ bầu đang mắc chứng ứ mật, nên tăng cường lượng vitamin K qua thực phẩm hằng ngày như: rau bina, ngũ cốc, trứng, sữa, đậu phụ, thịt bò, thịt lợn nạc.

xuat huyet nao o tre em ảnh 8
Nếu mẹ bầu đang mắc chứng ứ mật, nên tăng cường lượng vitamin K qua thực phẩm hằng ngày như rau bina, ngũ cốc, trứng

Hy vọng bài viết trên có thể giúp cha mẹ hiểu đúng về xuất huyết não ở trẻ em để có biện pháp phòng tránh từ sớm. Bổ sung Vitamin K từ khi mang thai và cả trong giai đoạn cho con bú sẽ giúp con bạn tránh khỏi nguy cơ xuất huyết não hiệu quả.

Bé 3 tuổi bại não từ di chứng vàng da sơ sinh: Ranh giới mong manh nhận biết vàng da bệnh lý

Bé 3 tuổi bại não từ di chứng vàng da sơ sinh: Ranh giới mong manh nhận biết vàng da bệnh lý

Vàng da ở trẻ sơ sinh là điều hết sức bình thường ở đứa trẻ. Tuy nhiên,nếu nhầm vàng da bệnh lý với vàng da sinh lý sẽ vô cùng nguy hiểm cho đứa bé.

Lạ Đặng | Theo Phụ nữ sức khỏe