Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ?

26/01/2015 09:04

Bạn có lo lắng khi thấy con mình bỗng dưng nói chuyện với… không khí và thường xuyên đùa nghịch cùng một “người vô hình” nào đó không? Đừng vội nghĩ đến những điều mê tín dị đoan, đó chỉ là một phản ứng tâm lý rất bình thường ở trẻ nhỏ.

Câu hỏi:

Tôi có một con trai đã được 4 tuổi. Cháu hơi hiếu động nhưng nhìn chung là một cậu bé ngoan và nhanh trí. Gần đây, con có thông báo với vợ chồng tôi về một người bạn mới tên là Bim Bim. Ban đầu, tôi nghĩ Bim Bim là biệt danh của một bạn nào đó mới vào lớp mẫu giáo với con nhưng hóa ra không phải. Con thường xuyên kể về những chuyến du ngoạn đến vương quốc trong mơ với Bim Bim và mô tả người bạn này có lớp da màu xanh và… cái đuôi rất dài. Cuối cùng, vợ chồng tôi mới vỡ lẽ Bim Bim là một con rồng giống như trong các bộ phim hoạt hình mà con thường xem. Mặc dù đã biết là con chỉ đang tưởng tượng ra người bạn đó, tôi vẫn lo mỗi khi thấy con say sưa trò chuyện với không khí và phấn khích kể về những chuyến phiêu lưu. Nỗi lo của tôi liệu có cần thiết và phải chăng tôi nên đưa con về lại với thực tế?

Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ? ảnh 1

Chuyên gia trả lời:

Trước hết, tôi khẳng định rằng con trai chị đang có những biểu hiện tâm lý rất bình thường và hoàn toàn không phải trường hợp hiếm gặp. Trẻ nhỏ thường tự tạo ra cho mình những người bạn “vô hình” trong mắt người ngoài, đặc biệt là những trẻ có khả năng sáng tạo và óc tưởng tượng phong phú. Sau đây, tôi sẽ trình bày chi tiết về nhu cầu tâm lý này của trẻ để phần nào giúp chị hiểu rõ hơn về con mình cũng như cách giải quyết vấn đề đang gặp phải.

Ai là "người bạn tưởng tượng" của trẻ?

“Bạn tưởng tượng” là những nhân vật hư cấu, có thể là người, động vật, thậm chí nhân vật hoạt hình mà trẻ tự tạo ra để tương tác vì đang cần một tình bạn.

Những cách thông thường nhất trẻ tiếp xúc với "người bạn tưởng tượng" là: trò chuyện cùng bạn, nói thay cho bạn (ví dụ như: “Mẹ ơi, Bim Bim bảo là bạn ấy cần uống nước”), vui đùa cùng nhau và chơi trò nhập vai.

Một "người bạn tưởng tượng" có thể chỉ tồn tại thuần túy trong tâm trí trẻ hoặc là một thực thể như búp bê, thú nhồi bông…

Ở độ tuổi nào trẻ bắt đầu có những "người bạn tưởng tượng"?

Trẻ sẽ tự tạo “bạn tưởng tượng” và phát triển tình bạn này ngay khi có đủ năng lực về ngôn ngữ cho phép trẻ tương tác với người bạn đó theo nhiều dạng thức khác nhau.

Tại sao trẻ tự tạo "người bạn tưởng tượng"?

"Người bạn tưởng tượng" của trẻ có thể được tạo ra vì rất nhiều lý do như:

- Trẻ muốn có một người nào đó không phán xét mình để trò chuyện.

- Trẻ có thể đóng vai trò kiểm soát một phần nào đó cuộc sống của bản thân mình.

- Giúp trẻ có thể đương đầu với nhiều trải nghiệm đa dạng của cuộc sống thông qua việc có một tình bạn và cảm giác thoải mái.

Có lợi ích nào trong việc trẻ tạo ra những "người bạn tưởng tượng" không? Nếu có, lợi ích đó là gì?

Có một "người bạn tưởng tượng" ở độ tuổi thích hợp có thể giúp trẻ trong rất nhiều việc như:

- Phát triển khả năng ngôn ngữ và sáng tạo.

- Cho phép trẻ có một không gian an toàn để thực hiện những tình huống giả định và những tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống như lau sữa mà bạn mình làm đổ.

- Có một người bạn để chơi đùa khi trẻ phải ở một mình.

- Cho cha mẹ/người lớn cơ hội để khám phá và giúp đỡ trẻ trong các vấn đề khó khăn hoặc những nhân tố gây căng thẳng cho cuộc sống của trẻ. Ví dụ, khi một đứa trẻ thường xuyên bắt nạt "người bạn tưởng tượng", điều đó có thể biểu thị rằng chính trẻ cũng đang phải đương đầu với việc bị bắt nạt. 

Có cần lo lắng về người bạn tưởng tượng của trẻ? ảnh 2

Khi nào thì bạn không nên khuyến khích mối quan hệ của trẻ với "người bạn tưởng tượng"?

Vào những thời điểm thích hợp, như lúc trẻ đang chơi đùa, đó là thời khắc lý tưởng để bạn cùng chơi với "người bạn tưởng tượng" và bước vào thế giới sáng tạo của trẻ. Tuy nhiên, cũng có những thời điểm bạn nên tránh sự tương tác này.

Hầu hết những đứa trẻ đều biết "người bạn tưởng tượng" của chúng chỉ là ảo và không thật sự tồn tại. Vì thế, sẽ có những thời điểm trẻ sử dụng người bạn này như “vật thế mạng” để tránh phiền phức. Vì trẻ nghĩ rằng chẳng có cách nào để chứng minh "người bạn tưởng tượng" đã làm gì hoặc không làm gì.

Bạn có thể xử trí những tình huống này bằng cách giữ bình tĩnh và cho trẻ biết rằng bạn biết "người bạn tưởng tượng" ấy không thể làm những việc như thế. Sau đó, hãy cho trẻ biết những hậu quả thường gặp cho lối cư xử không thích đáng mà trẻ đã phạm phải.

Trẻ cũng có thể sử dụng "người bạn tưởng tượng" để biện minh cho việc mình không tuân theo những gì đã được căn dặn. Một đứa trẻ, thường có thể nói như thế này: “Bim Bim cần con phụ làm bánh. Vậy nên con không thể làm bài tập bây giờ được”.

Trong trường hợp này, bạn có thể sử dụng luật “Trước - Sau” với trẻ. Hãy phản ứng lại bằng cách nói: “Trước tiên con cần phải làm bài tập về nhà, sau đó con có thể phụ Bim Bim làm bánh vẫn chưa muộn”. Nếu trẻ vẫn không chịu nghe lời, bạn hãy bổ sung rằng:  “Mẹ tin là Bim Bim muốn con làm bài tập trước vì Bim Bim là bạn tốt của con”. Chỉ khi bất đắc dĩ bạn mới nên đưa ra những cảnh cáo cho con về hậu quả nếu không chịu nghe lời.

Khi nào thì bạn nên lo lắng về "người bạn tưởng tượng" của trẻ?

Bạn nên tìm lời khuyên từ một chuyên gia về phát triển trẻ em nếu như bạn nhận thấy trẻ gặp khó khăn trong việc phân biệt giữa tưởng tượng và thực tế. Dưới đây là một vài dấu hiệu đáng lưu ý:

- Trẻ có cảm xúc thái quá với những gì liên quan đến "người bạn tưởng tượng". Chẳng hạn như trẻ trở nên buồn bã thấy rõ với những việc mà trẻ nghĩ rằng bạn mình đã làm.

- Trẻ thường xuyên nói rằng trẻ không thể kiểm soát những gì mà "người bạn tưởng tượng" làm.

- Trẻ làm những việc có hại chỉ bởi vì người "bạn tưởng tượng" bảo trẻ làm.

- Trẻ thích dành phần lớn thời gian một mình với người bạn ảo trong tưởng tượng hơn là với bạn đồng tuổi trong cuộc sống thực.

Tôi hy vọng chị đã rút được những hiểu biết cần thiết về “bạn tưởng tượng” của trẻ qua phần trình bày trên của tôi. Mong rằng “Bim Bim” sẽ là "người bạn tưởng tượng” dễ thương và có ích đối với sự phát triển của cháu nhà.

Trong cuộc chiến phòng chống tác hại của thuốc lá, báo chí đóng vai trò quyết định
Sử dụng số liệu từ nguồn không đáng tin cậy là một trong 4 hạn chế của báo chí được ThS. Nguyễn Hạnh Nguyên -...
XEM TIẾP
Phòng chống tác hại của thuốc lá: Tăng thuế để giảm tỷ lệ người dùng, nâng cao lợi ích kinh tế
Sáng ngày 19/4, hội thảo cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá và truyền thông về phòng chống tác hại (PCTH) thuốc...
XEM TIẾP
6 dấu hiệu cảnh báo sức khỏe đang gặp vấn đề mà bạn nên khắc phục ngay
Chỉ một số hành động nhỏ trong cuộc sống hàng ngày cũng có thể báo hiệu tình trạng sức khỏe của bạn đang tốt hay...
XEM TIẾP
Ngày: 19/04/2018
Đơn vị: VNĐ
Mặt hàngGiáTỉnh/TP
Cá bớp(kg) 300,000TP.HCM
Mực ống(kg) 300,000TP.HCM
Cá ngân(kg) 80,000TP.HCM
Lườn cá Hồi(kg)72,900TP.HCM
Nạc dăm heo(kg) 81,900TP.HCM
Cốt-lết heo(kg) 75,900TP.HCM
Tôm sú sinh thái(kg) 349,000TP.HCM
 Cải ngọt(kg)  12,000 TP.HCM
 Cải thảo(kg)     14,000 TP.HCM
 Cải xoong (kg)     16,000 TP.HCM
 Cần tây (cần mỹ)(kg)  13,000  TP.HCM
 Rau cần nước(kg)    35,000  TP.HCM
Cần tàu(kg)    24,000 TP.HCM
Chanh leo (chanh dây)(kg) 15,000   TP.HCM
Chanh không hạt(kg)    35,000 TP.HCM
Chanh giấy Btre(kg)        46,000TP.HCM
Chuối chát(chuối xanh hột)(kg) 26,000TP.HCM
Củ cải trắng(kg) 9,000TP.HCM
Củ dền(kg) 11,000TP.HCM
Củ riềng(kg) 24,000TP.HCM
Củ sắn tươi(kg) 13,000TP.HCM
Củ sen(kg) 35,000TP.HCM
Đậu bắp(kg)12,000TP.HCM
Đậu cove(kg) 20,000TP.HCM
Đậu hoả lan dẹp (trái)(kg) 55,000 TP.HCM
Đậu que pháp(kg) 21,000TP.HCM