Thiếu máu - Bệnh phổ biến trong cộng đồng

06/01/2016 14:06

Thiếu máu hiện vẫn là vấn đề y khoa phổ biến trong cộng đồng, bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nam cũng như nữ, đặc biệt là phụ nữ mang thai và trẻ em. Hiện nay, tình trạng thiếu máu gây ảnh hưởng không ít đến sức khỏe và tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh kkác có cơ hội phát triển.

Thiếu máu - Bệnh phổ biến trong cộng đồng ảnh 1
Ảnh: internet

Ở điều kiện sinh lý bình thường, trong máu có 3 loại tế bào là hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Bạch cầu giữ vai trò giúp cơ thể để chống lại các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hay virus; tiểu cầu giúp tạo cục máu đông, chống xuất huyết và hồng cầu để chuyên chở oxy tới cung cấp cho các tế bào và các mô trong cơ thể; thành phần chủ yếu của hồng cầu là hemoglobin, còn gọi là huyết sắc tố, viết tắt là Hb; hemoglobin là một hợp chất phức tạp chứa sắt, có khả năng thu nhập, lưu giữ và phóng thích oxy trong cơ thể. Vì vậy, hemoglobin  là thành phần quan trọng trong sự vận chuyển khí của máu, có khả năng kết hợp với oxy, chất dinh dưỡng để theo hồng cầu vận chuyển đi đến các mô của sinh vật, nuôi sống tế bào; để tạo thành hemoglobin trong hồng cầu, cơ thể cần chất sắt, vitamin B12, acid folic và các chất dinh dưỡng khác từ thức ăn... Được gọi là thiếu máu khi nồng độ Hb thấp hơn:

• 13 g/dl (130 g/l) ở nam giới

• 12 g/dl (120 g/l) ở nữ giới

• 11 g/dl (110  g/l) ở người lớn tuổi

Về nguyên nhân, có nhiều nguyên nhân gây thiếu máu, thiếu máu cấp tính thường do các vết thương, đứt mạch máu chảy nhiều máu trong thời gian ngắn; thiếu máu mãn tính nguyên nhân có thể là do cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu do thiếu chất sắt, thiếu các loại vitamin, nhất là acid folic và vitamin B12 hoặc là hậu quả của các căn bệnh như ung thư, HIV/AIDS, suy thận mãn, bệnh tủy xương, bệnh hemoglobin... Tuy nhiên, trong cộng đồng thì thiếu máu do thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu sắt, thiếu acid folic, vitamin B12 là phổ biến hơn cả.

Để biết có thiếu máu hay không và mức độ thiếu máu, chỉ cần làm một xét nghiệm đơn giản là công thức máu, xét nghiệm này có thể đếm được số hồng cầu trong máu và tính được lượng Hb trong máu. Giá trị bình thường thay đổi tùy theo phòng xét nghiệm, nhưng nhìn chung, số hồng cầu trong máu bình thường của người lớn trong khoảng 38 đến 50% đối với nam, 35 đến 45% đối với nữ. Hemoglobin bình thường của người lớn là từ 13,5 đến 17,5 g/dL đối với nam, 12 đến 15,5 g/dL đối với nữ. Số hồng cầu trong máu và hemoglobin thấp hơn bình thường cho thấy có thiếu máu; khi cần, các thầy thuốc có thể chỉ định làm thêm một số xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân thiếu máu.

Về điều trị, điều trị thiếu máu sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra; với nữ  giới thường gặp tình trạng thiếu máu hơn nam giới. Việc có kinh nguyệt và thai kỳ là những nguyên nhân thường gặp gây ra tình trạng thiếu máu; thiếu máu ở phụ nữ mang thai là vấn đề nổi bật trong chăm sóc sức khỏe sinh sản và đang được đặc biệt quan tâm. Ở chu kỳ kinh hàng tháng khiến phụ nữ mất máu và giảm lượng hồng cầu trong cơ thể; khi mang thai, nhu cầu chất sắt và acid folic tăng lên để tạo hồng cầu nhằm đáp ứng với việc tăng khối lượng máu để cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng cho bào thai; nếu chế độ dinh dưỡng không đúng và không đủ, người mẹ sẽ dễ bị thiếu máu do thiếu hụt các thành phần tạo máu như sắt, acid folic; bên cạnh đó, một số phụ nữ sợ béo phì nên thường ăn uống kiêng khem, chế độ ăn không đầy đủ cũng là nguyên nhân gây thiếu hụt nguyên liệu tạo máu và gây thiếu máu.

Về triệu chứng, thiếu máu gây nên tình trạng thiếu oxy ở các tổ chức, đặc biệt ở một số cơ quan như tim, não, làm cho người thiếu máu thường cảm thấy mệt mỏi, suy nhược, chóng mặt, hoa mắt, uể oải tay chân, khó thở khi gắng sức, niêm mạc nhợt nhạt, biểu hiện rõ nhất là ở môi hay mí mắt, thiếu tập trung, giảm năng suất lao động. Ở thai phụ, thiếu máu tăng nguy cơ sinh non, sinh con nhẹ cân, con có nguy cơ bị khuyết tật hay tử vong, dễ bị chảy máu, nhiễm trùng ở thời kỳ hậu sản, giảm tạo sữa sau sinh..., nếu không điều trị kịp thời, tình trạng thiếu máu nặng và kéo dài có thể gây ra những hậu quả nguy hiểm như mệt mỏi không thể làm các công việc hay sinh hoạt thường ngày, gây tăng nhịp tim hay rối loạn nhịp tim...

Về phòng bệnh, để phòng ngừa thiếu máu, mỗi người cần có ý thức ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng, chú trọng ăn các thực phẩm giàu sắt và acid folic như thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu đỏ, rau xanh như rau dền, rau muống, rau ngót, rau đay, rau lang...; các chế phẩm đậu nành giúp bổ sung vitamin B12; ăn các loại trái cây nhiều vitamin C cũng giúp tăng cường sức đề kháng và tăng khả năng hấp thu sắt.

Ngoài việc tăng cường ăn uống, cũng bổ sung hàng ngày viên sắt kết hợp acid folic, nên uống viên sắt giữa hai bữa ăn hoặc vào bữa tối trước khi đi ngủ, không uống kèm với nước trà hay sữa.

12 sai lầm thường gặp khi chế biến trứng cần bỏ ngay lập tức
Trứng là thực phẩm quá quen thuộc với chúng ta hằng ngày nhưng rất nhiều người lại mắc sai lầm khi chế biến loại thực...
XEM TIẾP
Cho một thìa mật ong vào uống cùng nước dừa, chị em biết tác dụng thi nhau học theo
Nước dừa là thức uống giải khát được nhiều người yêu thích. Thế nhưng bạn đã bao giờ thử kết hợp nó với mật ong...
XEM TIẾP
Những món chúng ta vẫn ăn hằng ngày không ngờ lại cực kỳ độc
Thậm chí nhiều người còn không biết về độ nguy hiểm khi ăn những món này.
XEM TIẾP
Thẻ:
Ngày: 26/04/2018
Đơn vị: VNĐ
Mặt hàngGiáTỉnh/TP
Cá lóc đồng (kg) 130,000TP.HCM
Giò heo (kg) 78,000TP.HCM
Tim heo (kg) 160,000TP.HCM
Cá rô (kg) 130,000TP.HCM
Trứng cút (kg) 17,900TP.HCM
Bò viên gói 500g (gói) 86,600TP.HCM
Đầu cá Hồi làm sạch gói 500g (gói) 49,600TP.HCM
Giò thủ gói 200g (gói) 25,700TP.HCM
Xúc xích gói 500g (gói) 45,200TP.HCM
 Hành lá nguyên cây (kg)  24,000 TP.HCM
 Hành Paro (kg)  15,000 TP.HCM
 Hành tây (kg)  13,000 TP.HCM
 Lá hẹ (kg)  17,000 TP.HCM
 Húng cây (kg)  19,000 TP.HCM
Húng lũi (kg) 17,000 TP.HCM
Húng quế (kg) 18,000TP.HCM
Khế (kg) 32,000TP.HCM
Khổ qua (kg) 16,000TP.HCM
Khoai lang (kg) 22,000TP.HCM
Khoai môn (kg) 34,000TP.HCM
Khoai môn gọt vỏ (nguyên củ) (kg)43,000TP.HCM
Khoai tây (kg) 13,500TP.HCM
Khoai tây đà lạt (kg) 13,500TP.HCM
Lá dứa (kg) 10,000TP.HCM
Lá giang (kg) 35,000TP.HCM
Me chua (kg) 28,000TP.HCM
Mồng tơi (kg) 12,000TP.HCM
Mướp hương  (kg) 13,000TP.HCM