Đề án đổi mới Giáo dục: 5 năm học PTTH?

Trong dự thảo mới nhất của Đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông, Bộ GD và ĐT đề xuất hai phương án về việc xác định lại số năm học của mỗi cấp học trong hệ thống giáo dục phổ thông.

Đề xuất tăng thời gian học THCS lên 5 năm, THPT xuống 2 năm

Ngày 20/8, Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực đã có phiên họp bàn về các vấn đề giáo dục. Một nội dung quan trọng được đề cập là xác định lại số năm học và mục tiêu giáo dục trong hệ thống giáo dục phổ thông.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận cho biết, Bộ đã có nhiều thay đổi trong Dự thảo đề án đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông. Theo đó, dự thảo đưa ra vấn đề xác định lại số năm học của mỗi cấp học trong hệ thống giáo dục phổ thông với hai phương án khác nhau:

Phương án một, giáo dục cơ bản được thực hiện trong 10 năm học (5 năm tiểu học và 5 năm trung học cơ sở), giáo dục định hướng nghề nghiệp (trung học phổ thông) được thực hiện trong 2 năm học.

Phương án hai, giáo dục cơ bản được thực hiện trong 9 năm học (5 năm tiểu học và 4 năm trung học cơ sở), giáo dục định hướng nghề nghiệp (trung học phổ thông) được thực hiện trong 3 năm học. 

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD & ĐT), ưu điểm của phương án một là: thời gian thực hiện giáo dục cơ bản tăng thêm một năm so với hiện nay nên có điều kiện tốt hơn trong việc trang bị kiến thức phổ thông nền tảng; độ tuổi 16 phù hợp hơn so với độ tuổi 15 trong phân luồng sau giáo dục cơ bản. Giáo dục trung học phổ thông trong 2 năm học so với 3 năm học sẽ thuận tiện định hướng nghề nghiệp hơn, đáp ứng được nhu cầu tăng thêm số phòng học/lớp để phục vụ dạy học tự chọn.

Mặt khác, theo phương án một, giáo dục trung học cơ sở trong 5 năm học (thêm một năm học) sẽ tận dụng cơ sở vật chất, đồng thời tăng thêm số lớp, số giáo viên của nhà trường, thuận tiện sinh hoạt chuyên môn và thực trạng giáo dục phổ thông hiện hành cho phép thực hiện. Tuy nhiên, hạn chế của phương án này là nếu thực hiện, phải điều chỉnh quy định tại Luật Giáo dục năm 2005 về thời gian của mỗi cấp học giáo dục phổ thông và cơ cấu lại các yếu tố trong hệ thống giáo dục hiện hành.

Phương án hai có ưu điểm là đảm bảo quy định tại Luật Giáo dục năm 2005 và đảm bảo sự ổn định của hệ thống giáo dục hiện hành. Về hạn chế, Bộ Giáo dục nêu thời lượng 9 năm học dành cho trang bị kiến thức phổ thông nền tảng, đặc biệt là giáo dục hướng nghiệp ở trung học cơ sở còn ít so với yêu cầu mới trong khi giai đoạn định hướng nghề nghiệp 3 năm học ở trung học phổ thông là nhiều.

Chỉ nên thí điểm không nên áp dụng đại trà

Sau khi Bộ GD & ĐT đưa ra đề xuất thay đổi số năm các cấp học thì dư luận có nhiều luồng ý kiến khác nhau về vấn đề này. Số đông cho rằng đề án không cần thiết trong điều kiện giáo dục Việt Nam hiện nay.

Để chất lượng giáo dục được nâng cao thì cần đổi mới phương pháp dạy học. (Ảnh minh họa: llv).

Anh Đức Thịnh (Quận 2, TP.HCM) cho ý kiến: “Tôi thấy số năm học của các cấp như hiện nay là phù hợp. Thay đổi năm học chỉ là thay đổi hình thức, còn cốt lõi chất lượng giáo dục cần phải thay đổi từ chính cách dạy và học. Vì vậy, tôi đề xuất giữ nguyên các năm học, Bộ GD & ĐT nên chú tâm nhiều hơn đến thay đổi phương pháp dạy học thì sẽ có hiệu quả hơn”.

Đồng ý kiến với anh Đức Thịnh, Chị Kiều Loan (Quận 3) cho rằng: “Mỗi lần thấy Bộ GD & ĐT có đề xuất gì về cải cách giáo dục tôi lại thấy lo lắng, đề xuất này cũng vậy. Với tư cách là phụ huynh học sinh, tôi thấy việc thay đổi năm học của các cấp học là không cần thiết. Tôi đưa ra trường hợp, nếu Bộ GD & ĐT đưa đề án vào áp dụng nhưng không hiệu quả và dừng lại giữa chừng, thì khi đó những phụ huynh như chúng tôi biết xoay sở thế nào? Chưa nói tới việc để thực hiện được đề án này thì toàn bộ sách giáo khoa phải thay đổi, khi đó những gia đình điều kiện khó khăn sẽ không thể mua sách cũ cho con học”.

Vì những lí do trên chị Loan đề xuất: “Tôi nghĩ nên giữ nguyên năm học của các cấp. Nếu có thay đổi thì nên thí điểm một số trường, thấy có kết quả thì thực hiện đại trà”.

Thay đổi số năm học sẽ gây xáo trộn hệ thống giáo dục

Xung quanh đề xuất xác định lại số năm học của mỗi cấp học, hầu hết ý kiến của giáo viên và chuyên gia giáo dục tỏ ra lo lắng cho hệ lụy của việc thay đổi. Trong đó, hầu hết ý kiến đều cho rằng sự thay đổi năm học các cấp sẽ làm xáo trộn hệ thống giáo dục được xác lập từ nhiều năm nay.

Giáo viên Hồng Hà (giáo viên THPT Long Thành, Đồng Nai) lo lắng: “Không biết Bộ GD & ĐT thay đổi các năm học bậc THPT thì có thay đổi cơ cấu giáo viên dạy hay không. Nếu có sự luân chuyển giáo viên từ cấp 3 xuống dạy cấp 2 thì giáo viên có những chính sách như thế nào? Tôi lo rằng nhiều giáo viên sẽ cảm thấy khó khăn khi chuyển từ cấp 3 xuống dạy cấp 2 nếu có sự luân chuyển. Bởi, việc làm quen với kiến thức và nắm được phương pháp dạy học ở một cấp học không được đào tạo chuyên sâu sẽ không thể thực hiện ngày một ngày hai”.

Cho ý kiến về đề án này, PGS. TS Phan Huy Dũng (giảng viên thỉnh giảng Đại học Sài Gòn) cho ý kiến: “Tôi không đồng tình với cả hai đề xuất của Bộ GD & ĐT đưa ra”.

PGS giải thích: “Thứ nhất, triển khai đổi mới nhưng lỡ sự 'đổi mới' này bị ách tắc nửa chừng do các nguyên nhân chính trị, kinh tế thì sao? Khi đó ai sẽ là người chịu trách nhiệm: Phụ huynh, học sinh hay nhà quản lý giáo dục? Các nhà quản lý liệu đã đưa ra những giả thuyết cho trường hợp đó?

Thứ hai, việc liên tục thay đổi, cải cách giáo dục nhưng không có hiệu quả phần nào đó đã làm mất niềm tin với cộng đồng, đề án này sẽ gặp sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận. Vì vậy Bộ GD & ĐT cần nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đưa ra đề xuất.

Thứ ba, lâu nay tâm lí của học sinh hai năm học ở cấp THPT sẽ đưa lại cho học sinh ấn tượng nhất. Nếu THPT chỉ dừng lại ở hai năm thì thời gian quả quá ngắn để cho học sinh làm quen và thấy gắn bó với một mái trường. Trong khi đó, thời gian ngồi tại trường THCS quá dài (đến 5 năm). Tâm lý chung của con người là không thích ở lâu một chỗ nên chắc chắn sẽ làm học sinh chán nản.

Thứ tư, sẽ có hàng loạt vấn đề phải giải quyết nếu thay đổi số năm học ở từng cấp: cơ sở vật chất chỗ thì phải thêm, chỗ thì phải bỏ; việc điều chuyển cán bộ hay bổ sung nguồn cán bộ cực kỳ phức tạp... Từng việc đã phức tạp, nếu gộp chúng lại với nhau thì sự phức tạp tăng lên bội phần.Với đổi mới này, chắc các hình thức đào tạo như giáo dục thường xuyên, giáo dục từ xa sẽ gặp khốn đốn...”

Theo các chuyên gia việc thay đổi năm học các cấp là không phù hợp. (Ảnh minh họa: ANTD).

Về vấn đề này, PGS Trần Xuân Nhĩ, Phó Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam cho biết: “Nếu Bộ GD & ĐT áp dụng phương án 10 năm cho giáo dục cơ bản ở bậc THCS, có nghĩa sẽ tăng thêm một năm với khoảng một triệu học sinh. Trong khi đó, bậc THPT lại 'rỗng ruột' khi rút từ ba triệu xuống còn hai triệu học sinh. Cần thận trọng khi xem xét lại việc giảm tải chương trình với những kiến thức không cần thiết để gói gọn 9 năm THCS hiện nay cho giáo dục cơ bản.

Còn việc phân luồng, chúng ta phải làm mạnh ở bậc THPT. Tôi đề xuất 2 năm với học sinh xác định sẽ học tiếp lên đại học và 3 năm với học sinh học nghề. Với khối học nghề, các em vừa phải học kiến thức THPT vừa học nghề và sẽ có các chương trình liên thông từ trung học nghề lên CĐ, ĐH nghề. Học sinh có khả năng và định hướng vào đại học nghiên cứu hay ứng dụng thì có thể chỉ cần 2 năm học THPT”, PGS Trần Xuân Nhĩ nêu đề xuất.

Từ đề xuất và một số ý kiến của phụ huynh, chuyên gia giáo dục nêu trên, có thể thấy đề án thay đổi số năm các bậc học mà Bộ GD và ĐT đưa ra cần có thời gian nghiên cứu và tham luận ý kiến của giáo viên, phụ huynh nhiều hơn nữa trước khi đưa vào áp dụng đại trà.

Lê Thanh
Theo phununews
Phụ nữ và gia Fanpage

Có thể bạn quan tâm